Welke soorten Fertility Awareness-Based Methods zijn er?

Fertility Awareness-Based Methods (FABM’s) zijn natuurlijke methoden voor gezinsplanning waarmee de vruchtbare en onvruchtbare fasen van een vrouw worden bepaald door verschillende lichamelijke kenmerken, ook wel ‘biomarkers’ genoemd, te observeren. 

FABM’s zijn gebaseerd op het inzicht dat een vrouw maar gedurende een korte periode van haar hele menstruatiecyclus vruchtbaar is. Hormonale schommelingen veroorzaken lichamelijke signalen die je kunt waarnemen en in een app zoals Premomkunt registreren. 

Aan de hand van deze waarnemingen kunnen vrouwen hun vruchtbare en onvruchtbare dagen herkennen en die informatie gebruiken om een zwangerschap te voorkomen* of juist te bereiken.

Er bestaan verschillende soorten FABM’s, die elk andere lichamelijke kenmerken volgen. 

Veelgebruikte soorten FABM’s

• Methode met basale lichaamstemperatuur (BBT): bij deze methode wordt de basale lichaamstemperatuurvan een vrouw, de lichaamstemperatuur in rust, gevolgd om vast te stellen wanneer de ovulatie plaatsvindt.
• Cervixslijmmethode: bij deze methode worden veranderingen in het cervixslijm tijdens de menstruatiecyclus gevolgd om vast te stellen wanneer de ovulatie plaatsvindt.
  • Billings Ovulation Method
  • Creighton Model
  • TwoDay Method
• Symptothermale methode: bij deze methode wordt een combinatie van lichamelijke kenmerken gevolgd, waaronder de basale lichaamstemperatuur, het cervixslijm en andere signalen zoals gevoelige borsten of veranderingen in het libido, om vast te stellen wanneer de ovulatie plaatsvindt.
• Symptohormonale methode: deze methode is gebaseerd op waarneming van de basale lichaamstemperatuur, het cervixslijm en veranderingen in de opening, structuur en positie van de baarmoederhals tijdens de cyclus. 
• Standard Days Method: vrouwen met regelmatige cycli van 26-32 dagen kunnen met deze methode de lengte van hun menstruatiecyclus volgen om hun vruchtbare en onvruchtbare dagen te bepalen. Vrouwen die deze methode gebruiken, vermijden onbeschermde seks op dag 8 tot en met 19 van hun cyclus, wanneer zij waarschijnlijk het vruchtbaarst zijn.
• FEMM: met deze methode kunnen vrouwen hun vruchtbare en onvruchtbare dagen zeer nauwkeurig bepalen door lichamelijke veranderingen te observeren die worden veroorzaakt door de hormonen oestrogeen, progesteron, luteïniserend hormoon en follikelstimulerend hormoon (FSH). 

Het Creighton Model

Het Creighton Model is een natuurlijke methode voor gezinsplanning waarbij het cervixslijm wordt geobserveerd en in kaart gebracht om tijdens de menstruatiecyclus de vruchtbare en onvruchtbare fasen van een vrouw te bepalen. 

Cervixslijm geeft veel informatie over wanneer een vrouw wel en niet vruchtbaar is. Aan het begin van de vruchtbaarste periode, de vruchtbare periode genoemd, is vruchtbaar cervixslijm glad, rekbaar en nat, zoals rauw eiwit.

Na de ovulatie wordt het cervixslijm onder invloed van progesteron dik en kleverig, waardoor zaadcellen de baarmoeder moeilijker binnendringen. In de onvruchtbare fase verdwijnt het cervixslijm vaak helemaal.

Hoe het Creighton Model werkt

1. Voorlichting: het Creighton Model begint met voorlichting over het vrouwelijke voortplantingsstelsel, de veranderingen tijdens de menstruatiecyclus en de manier waarop je cervixslijmobserveert en in kaart brengt.
2. Cervixslijm observeren: bij het Creighton Model wordt het cervixslijm elke dag geobserveerd en geregistreerd. Cervixslijm is afscheiding die de baarmoederhals als reactie op hormonale veranderingen tijdens de menstruatiecyclus produceert. Door de hoeveelheid, samenstelling en structuur van het slijm te bekijken, kunnen vrouwen hun vruchtbare en onvruchtbare dagen bepalen. Al deze informatie kan in de Premom-appworden vastgelegd.
3. In kaart brengen: na het verzamelen worden de gegevens in een grafiek gezet om patronen te herkennen en de ovulatie te voorspellen. De grafiek kan vrouwen ook helpen afwijkingen in het cervixslijm te herkennen die kunnen wijzen op onderliggende gezondheidsproblemen met mogelijke invloed op de vruchtbaarheid.
4. Medische evaluatie: het Creighton Model kan ook een medische evaluatie omvatten om onderliggende gezondheidsproblemen met mogelijke invloed op de vruchtbaarheid te herkennen en behandelen.
5. Doorlopende begeleiding: het Creighton Model biedt bovendien voortdurende begeleiding, zodat vrouwen hun vruchtbaarheid beter begrijpen en weloverwogen beslissingen over hun reproductieve gezondheid kunnen nemen. Dit kan bestaan uit regelmatige gesprekken met een opgeleide instructeur of zorgverlener die tijdens het hele proces advies en ondersteuning geeft.

Het Creighton Model geeft vrouwen een uitgebreid inzicht in hun vruchtbaarheid en een methode om aan de hand van het cervixslijm hun vruchtbare en onvruchtbare dagen te bepalen. 

FEMM-methode

De FEMM-methode (Fertility Education and Medical Management) is de afgelopen jaren opgekomen en biedt een brede aanpak van vruchtbaarheidsmanagement waarin natuurlijke gezinsplanning wordt gecombineerd met medische diagnostiek en behandeling.

Hoe de FEMM-techniek werkt

1. Cyclus volgen: de FEMM-aanpak begint met het volgen van de cyclus door bepaalde signalen en klachten die met de menstruatiecyclus samenhangen te observeren en vast te leggen. Dit omvat het volgen van de basale lichaamstemperatuur, het cervixslijm en andere lichamelijke en emotionele signalen.
2. In kaart brengen: na het verzamelen worden de gegevens in een grafiek gezet om patronen te herkennen en de ovulatie te voorspellen. Met deze informatie kunnen vrouwen hun vruchtbare en onvruchtbare dagen zeer nauwkeurig bepalen.
3. Medische behandeling: naast natuurlijke gezinsplanning omvat FEMM ook medische behandeling van onderliggende gezondheidsproblemen die de vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden. Diagnostisch onderzoek, zoals bloedonderzoek en echo’s, kan hormonale disbalans of andere problemen aan het licht brengen. Afhankelijk van de onderliggende aandoening kan de behandeling uit geneesmiddelen, een operatie of andere ingrepen bestaan.
4. Advies en begeleiding: FEMM biedt ook advies en begeleiding om vrouwen te helpen hun vruchtbaarheid beter te begrijpen en weloverwogen beslissingen over hun reproductieve gezondheid te nemen. Dit kan voorlichting omvatten over de risico’s en voordelen van verschillende anticonceptiemethoden en advies over het omgaan met vruchtbaarheidsgerelateerde aandoeningen.

Door natuurlijke gezinsplanning te combineren met medische diagnostiek en behandeling biedt FEMM een holistische en persoonlijke aanpak van vruchtbaarheidsmanagement. Die kan vrouwen helpen hun vruchtbaarheidsdoelen te bereiken en tegelijk hun algemene gezondheid en welzijn te behouden.

Welke Fertility Awareness-Based Method kies je?

Er bestaan veel manieren om je vruchtbaarheid te volgen, maar er is voor jou geen goede of verkeerde methode! De signalen die je het liefst registreert, bepalen welke vorm van de vruchtbaarheidsbewustzijnsmethode je gebruikt.

In de Premom-app kun je uiteenlopende methoden gebruiken. Alle mogelijke klachten en waarnemingen kun je rechtstreeks in het onderdeel ‘dagelijkse logboeken’ vastleggen en in de weergave ‘grafieken’ bekijken. 

Alle methoden hebben als doel verschillende lichamelijke signalen van vruchtbare en onvruchtbare perioden te observeren, zodat je seks kunt plannen om zwanger te worden.