Dit artikel is vertaald uit de oorspronkelijke Engelse versie, gepubliceerd op 2022-03-04. Deze vertaling is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische vragen een gekwalificeerde zorgverlener.

De positie van de baarmoederhals

Wist je dat je baarmoederhals tijdens de menstruatiecyclus van positie verandert en meer open of gesloten kan zijn? Lees wat die veranderingen betekenen.

De baarmoederhals lijkt op een kleine donut boven in de vagina en vormt de doorgang tussen de vagina en de baarmoeder. Misschien volg je al veranderingen in je cervixslijm die met je vruchtbare venster samenhangen. Ook de positie, stevigheid en opening van de baarmoederhals veranderen afhankelijk van de fase van je cyclus.

Om je baarmoederhals te voelen, is het vaak het gemakkelijkst om één voet op een stoel of bed te zetten. Breng vervolgens 1-2 vingers in de vagina totdat je bovenin de baarmoederhals voelt. Oefen met je vingers lichte druk uit om de opening en zachtheid te beoordelen. Aan de diepte waarmee je vingers zijn ingebracht kun je de hoogte inschatten; je knokkels kunnen daarbij als maat dienen.  

Heb geduld als je de baarmoederhals voor het eerst gaat observeren en vergelijk iedere dag met de dag ervoor. Het kan enkele cycli duren voordat je je baarmoederhals goed leert kennen.

Hoe verandert de positie van de baarmoederhals?

1. De mate van zachtheid of stevigheid

Let bij het voelen van de baarmoederhals op of deze zacht of stevig aanvoelt. Een vruchtbare baarmoederhals is zacht, vergelijkbaar met de ronding van je wang wanneer je erop drukt: soepel en gemakkelijk in te drukken.

Voelt de baarmoederhals steviger, ongeveer zoals het puntje van je neus, dan wijst dit op een niet-vruchtbare periode.

Misschien voelt hij ergens daartussenin. Je vingertoppen moeten wennen aan deze subtiele veranderingen, maar met wat oefening leer je de unieke verschillen van je lichaam herkennen.

2. De mate waarin de opening open of gesloten is

De baarmoederhals heeft de vorm van een kleine donut met in het midden een opening die de vagina met de baarmoeder verbindt. Deze opening wordt het ‘ostium’ genoemd. Tijdens je vruchtbaarste dagen van de maand staat het ostium open en na de ovulatie, vaak rond je piekdag, sluit het snel. Wanneer je het midden en vruchtbaardere deel van je cyclus nadert, zul je merken dat het ostium geleidelijk opengaat.

Bij vrouwen die eerder vaginaal zijn bevallen, verandert het ostium volgens beschrijvingen van een cirkel in een glimlach. Het wordt een meer langgerekte, lijnvormige opening. Je kunt het openen en sluiten nog steeds voelen, al voelt het iets anders en moet je daar mogelijk aan wennen. 

Positie en opening van de baarmoederhals

3. De positie in het vaginakanaal

Geloof het of niet, maar je baarmoederhals beweegt tijdens de menstruatiecyclus omhoog en omlaag. Wanneer je je vruchtbare venster nadert, kan hij bijna te hoog zitten om te voelen. Aan het begin van het vruchtbare venster stijgt de baarmoederhals en na de ovulatie zakt hij weer.

Met je vingers kun je deze verandering herkennen aan de wisselende afstand tussen de opening van je vagina en de baarmoederhals.

De positie van de baarmoederhals en vruchtbaarheid

Veranderingen in de baarmoederhals tijdens het vruchtbare venster

Waar letten we op?

Als je zwanger probeert te worden, is meer informatie vaak nuttig. Voor de positie van de baarmoederhals lijkt het ideale vruchtbare patroon te bestaan uit een zachte, hooggelegen baarmoederhals met een open ostium; de zachtheid voelt ongeveer als de ronding van je wang. Deze veranderingen gaan waarschijnlijk samen met nat, glad cervixslijm.

Als je tegelijkertijd je temperatuur bijhoudt , is de baarmoederhals op de eerste dag van een temperatuurstijging waarschijnlijk stevig, laag en gesloten. Dat is ook zo aan het einde van je menstruatie en wijst op een niet-vruchtbare periode.

Varenstructuren in cervixslijm

Cervixslijm verandert gedurende de maand onder invloed van de aanwezige hormonen. Een varenstructuur bevestigt de aanwezigheid van vruchtbaar slijm.

Wanneer je lichaam het vruchtbare venster nadert, stijgt het oestrogeengehalte sterk om de ovulatie in gang te zetten. Door deze stijging verandert ook je cervixslijm.

Misschien houd je cervixslijm al bij en voel je met je vingers of het lijkt op rauw eiwit, romig, kleverig of droog is. Dat geeft belangrijke aanwijzingen over je vruchtbare venster. Helder en rekbaar cervixslijm vlak voor de ovulatie is onze beste aanwijzing voor vruchtbaarheid.

Heb je een microscoop bij de hand, dan kun je in vruchtbaar cervixslijm een zogenoemde varenstructuur bekijken. Wanneer vruchtbaar cervixslijm op een microscoopglaasje wordt gelegd, verschijnen patronen die werkelijk op een mooie varen lijken. Dit bijzondere patroon vormt als het ware een steiger waarlangs zaadcellen gemakkelijker door de baarmoederhals naar de baarmoeder kunnen bewegen om een eicel te bevruchten.

Geen microscoop? Ook speeksel kan tijdens je vruchtbare dagen dit varenpatroon laten zien. Er zijn verschillende apparaten verkrijgbaar die het patroon kunnen herkennen in een druppel opgedroogd speeksel. Als je het varenpatroon ziet, kun je nauwkeuriger bepalen wanneer de kans op bevruchting het grootst is.  

Je merkt mogelijk ook dat dit vruchtbare slijm bijzonder rekbaar is. Tussen twee vingers kan het van één tot enkele inches lang uitrekken. Dat komt door dit fysiologische varenpatroon.

Droge en kleverige soorten slijm vertonen niet hetzelfde patroon. Ze vormen nauwelijks een patroon en zien er gevlekt of bubbelachtig uit.

Vruchtbaar en niet-vruchtbaar cervixslijm onder een microscoop

Houd je cervixslijm bij en noteer de positie van je baarmoederhals en het varenpatroon met Premom.

References

Frank-Herrmann, P., Gnoth, C., Baur, S., Strowitzki, T., & Freundl, G. (2005, June). Determination of the fertile window: reproductive competence of women–European cycle databases. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16019378

Weschler, T. (2015). Taking charge of your fertility: the definitive guide to natural birth control, pregnancy achievement, and reproductive health ; 20th Anniversary Edition. New York, NY: William Morrow, an imprint of HarperCollinsPublishers.