Zwanger proberen te worden na de bevalling en tijdens borstvoeding

Een pasgeboren baby in het gezin verwelkomen is een heel vreugdevolle gebeurtenis. Maar wat betekent dit voor de terugkeer van de vruchtbaarheid van een vrouw? Dat verschilt per vrouw. Verschillende factoren bepalen hoe snel de vruchtbaarheid terugkeert. Een van de belangrijkste is of een vrouw haar baby borstvoeding geeft. 

Borstvoeding versus geen borstvoeding en vruchtbaarheid

Volgens de American Academy of Pediatrics (APP) (1997) is moedermelk de optimale voeding voor een baby. De APP adviseert moeders hun baby een jaar borstvoeding te geven. Dit heeft veel voordelen voor baby en moeder, maar niet alle vrouwen kunnen of willen borstvoeding geven. 

Wanneer een vrouw besluit geen borstvoeding te geven, keert de vruchtbaarheid snel terug en kan ze binnen 9-13 weken (2.5 – 3 maanden) na de bevalling opnieuw zwanger worden.

In de Verenigde Staten heeft meer dan 80% van de vrouwen hun pasgeborene borstvoeding gegeven. Bij vrouwen die borstvoeding geven, kan het vanaf de geboorte maanden tot jaren duren voordat regelmatige cycli met ovulatie terugkeren. Ongeveer 33% krijgt de eerste ovulatie binnen de eerste drie maanden na de bevalling en bij 87% heeft de ovulatie binnen 12 maanden plaatsgevonden.  Een vrouw die borstvoeding geeft, krijgt soms pas weer een menstruatie nadat ze volledig is gestopt.  Een belangrijke factor is of de baby uitsluitend borstvoeding of gedeeltelijk borstvoeding in combinatie met babyvoeding kreeg.

Waarom borstvoeding je vruchtbaarheid uitstelt

Om te begrijpen waarom dit gebeurt, moeten we weten wat er tijdens de borstvoeding met de hormonen gebeurt. Prolactine is het belangrijkste hormoon voor de melkproductie in de borsten en onderdrukt ook de ovulatie. Zuigen stimuleert de afgifte van prolactine.  Hoe vaak de baby overdag en ’s nachts drinkt en hoe lang die zuigt, beïnvloedt hoe doeltreffend en hoe lang de ovulatie wordt onderdrukt. De hoeveelheid luteïniserend hormoon (LH) is een goede aanwijzing dat de ovulatie nadert en de vruchtbaarheid van een vrouw bijna tot het optimale niveau is teruggekeerd.  Met ovulatietesten kun je deze terugkeer van de vruchtbaarheid beginnen te volgen.  Geadviseerd wordt om 40 dagen of 6 weken na de bevalling met het volgen van LH te beginnen.

Bekijk hieronder een voorbeeld van een vrouw die van onder naar boven door de 4 fasen gaat. De eerste cyclus in mei bevat de eerste twee fasen.

Om deze grafiekweergave in de Premom-app te openen, ga je naar je kalender en tik je op ‘Report’. Voor extra hulp neem je in de app contact op via ‘Support’.

Wanneer kun je weer proberen zwanger te worden? 

Zwanger proberen te worden tijdens het geven van borstvoeding kan nadelig zijn voor zowel de pasgeboren baby als de nieuw verwekte baby. Het is daarom het beste ten minste zes maanden te wachten voordat je het opnieuw probeert. Hoewel je vóór zes maanden zwanger kunt worden, vergroot dit de kans dat de melkproductie stopt en op een miskraam. Wanneer je vóór zes maanden begint, is het percentage miskramen hoger bij uitsluitend borstvoeding (35%) dan bij gedeeltelijke of geen borstvoeding (14-15%).

Menstruatiebloedingen zijn tijdens de borstvoeding de belangrijkste aanwijzing voor de gezondheid van je vruchtbaarheid. Onregelmatige cycli komen vaak voor wanneer je borstvoeding geeft, dus raak niet ontmoedigd als het moeilijk is de ovulatie te voorspellen.  Je kunt LH al vanaf 40 dagen of 6 weken na de bevalling volgen.  Met ovulatietesten kun je de eerste ovulatie en menstruatie nauwkeurig voorspellen. Zo kun je bepalen wanneer je cycli gezond genoeg zijn om opnieuw zwanger te proberen te worden en een nieuwe zwangerschap te ondersteunen.

Hoe begin je weer met proberen zwanger te worden?

Ook als je menstruatiecycli nog onregelmatig zijn, kun je ovuleren. En wanneer je ovuleert, kun je zwanger worden. Daarom kan het heel nuttig zijn de Premom-app en Easy@Home-ovulatietesten en een thermometer voor basale lichaamstemperatuur te gebruiken om je vruchtbare venster te voorspellen.  

Om je cyclus effectief te volgen:

• Gebruik ovulatiepredictorkits (OPK’s)
• Test dagelijks LH (luteïniserend hormoon) nadat je menstruatie is afgelopen
• Let op vruchtbaarheidssignalen, zoals veranderingen in cervixslijm en de positie van de baarmoederhals
• Bevestig de ovulatie met een verschuiving in de basale lichaamstemperatuur (BBT)

Door vanaf de dag na het einde van je menstruatie dagelijks tussen 10 am-8 pm te testen, is de kans groter dat je je maximale vruchtbaarheid herkent.

Rond de ovulatie wordt cervixslijm meestal dunner, helder en rekbaar, zoals rauw eiwit en krijgt het de ideale consistentie voor zaadcellen om doorheen te bewegen.  De baarmoederhals wordt ook zacht, hoog en open, wat een ander vruchtbaarheidssignaal is.

Naast LH-testen is het dagelijks bijhouden van BBT nuttig, omdat hiermee kan worden bevestigd dat de ovulatie heeft plaatsgevonden.  Voor het effectief volgen van BBT heb je een thermometer voor basale lichaamstemperatuur nodig.  Meet na ten minste 3 opeenvolgende uur slaap onmiddellijk na het wakker worden en voordat je uit bed komt je temperatuur.  Probeer iedere dag op hetzelfde tijdstip te meten voor een nauwkeurig resultaat en let op de temperatuurstijging die na de ovulatie hoort op te treden.

Neem een deel van het giswerk uit je grafieken door ovulatiesymptomen, LH-tests en BBT in de Premom-app te registreren.  Met de camera in de Premom-app kun je ovulatietesten gemakkelijk lezen en je unieke patronen herkennen.  De app gebruikt alle informatie over je cyclus om je vruchtbaarste venster te bepalen en je hopelijk sneller zwanger te helpen worden.

References:

1. Prior JC. Chapter 15 – Postpartum Lactational Amenorrhea and Recovery of Reproductive Function and Normal Ovulatory Menstruation. In: Kovacs CS, Deal CL, editors. Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology: Academic Press; 2020. p. 207-14.
2. Molitoris J. Breast-feeding During Pregnancy and the Risk of Miscarriage. Perspectives on Sexual and Reproductive Health. 2019;51(3):153-63.
3. Ahn CH, MacLean Jr WC. Growth of the exclusively breast-fed infant. American Journal of Clinical Nutrition. 1980;33(2):183-92.
4. Diaz S, Cardenas H, Brandeis A, Miranda P, Salvatierra AM, Croxatto HB. Relative contributions of anovulation and luteal phase defect to the reduced pregnancy rate of breastfeeding women. Fertility and Sterility. 1992;58(3):498-503.
5. Valdés V, Labbok MH, Pugin E, Perez A. The efficacy of the lactational amenorrhea method (LAM) among working women. Contraception. 2000;62(5):217-9.
6. https://www.nbcnews.com/health/health-news/more-moms-are-breastfeeding-their-babies-not-long-enough-experts-n636216