Een Premom-ovulatie- en BBT-grafiek aflezen

Wanneer je voor het eerst een Premom-grafiek bekijkt, kan die wat overweldigend lijken. We bespreken samen hoe alle onderdelen één beeld van je vruchtbaarheid vormen. Je leert over ovulatietests, basale lichaamstemperatuur, cervixslijm en de timing van geslachtsgemeenschap.

Om te beginnen is het belangrijk je symptomen iedere dag bij te houden. Hoe meer informatie je vastlegt en hoe consequenter je dat doet, hoe meer je uit de grafiek kunt afleiden.

Premom helpt je tijdens iedere cyclus de volgende informatie bij te houden:

• Ovulatietests
• Basale lichaamstemperatuur (BBT)
• Cervixslijm
• Geslachtsgemeenschap
• Symptomen die je mogelijk hebt ervaren

Voordat we enkele grafieken bekijken, bespreken we kort waarom elk onderdeel belangrijk is voor je vruchtbaarheid.

Ovulatietests

De oranje, rode of paarse lijnen geven ovulatietests aan in je Premom-grafiek.

Ovulatietests meten in je urine het luteïniserend hormoon (LH). Dit hormoon wordt door de hersenen afgegeven en zet de rijping van de follikel en het vrijkomen van een eicel uit de eierstok in gang.

LH begint gedurende enkele dagen te stijgen en bereikt uiteindelijk ongeveer 24-36 uur vóór de daadwerkelijke ovulatie een sterke piek. Daardoor is dit hormoon een goede aanwijzing dat de ovulatie eraan komt en kun je geslachtsgemeenschap daarop afstemmen.

Na de donkerste strip zie je het LH-niveau dalen en worden de lijnen lichter. Als de LH-strips 2 dagen achter elkaar steeds lichter zijn, heb je waarschijnlijk al geovuleerd, de ovulatie gemist of in deze cyclus niet geovuleerd. Gebruik naast ovulatietests een bevestigingsmethode om vast te stellen dat de ovulatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.

Basale lichaamstemperatuur (BBT)

De blauwe lijn geeft BBT-metingen aan in je Premom-grafiek.

Een beetje wetenschap: progesteron wordt door het corpus luteum in de eierstok afgegeven NADAT een eicel is vrijgekomen. Een stijgend progesteronniveau geeft vertrouwen dat je hebt geovuleerd. Progesteron verhoogt de lichaamstemperatuur; in je grafiek zoeken we die stijging om de ovulatie te bevestigen. Na de ovulatie stijgt je temperatuur waarschijnlijk met minstens 0.2 graden Fahrenheit (0.11 graden Celsius), hoger dan in de voorgaande 6 dagen.

Door de aanwezigheid van progesteron blijft je temperatuur waarschijnlijk ook tijdens een vroege zwangerschap hoog. Als er geen zwangerschap is ontstaan of het progesteronniveau onvoldoende was, zie je de temperatuur tegen het begin van je menstruatie geleidelijk naar het uitgangsniveau dalen.

Cervixslijm (CM)

Het klinkt misschien vreemd, maar je vagina lijkt op je neus: beide maken slijmachtige afscheiding. Dit slijm kan veel vertellen over wat er hormonaal gebeurt. Cervixslijm wordt sterk door hormonale veranderingen beïnvloed. Als je weet waarop je moet letten, geeft het informatie over je vruchtbare periode.

Cervixslijm varieert van droog en plakkerig tot nat als een waterdruppel en glad als rauw eiwit. Helder, dun, glad en rekbaar slijm is het signaal waarop we letten om te zien dat de ovulatie nadert. Dit is een gunstig vruchtbaarheidssignaal en wijst op een verhoogd oestradiolniveau vóór een LH Surge, waardoor de ovulatie waarschijnlijk nog maar enkele dagen verwijderd is.

Controleer je cervixslijm minstens eenmaal per dag en leg het vast in de Premom-app. Het gemakkelijkst is om in je ondergoed te kijken of na het plassen het toiletpapier te bekijken.

Wanneer je dat gladde cervixslijmvoelt, is het een goed moment om geslachtsgemeenschap te hebben, zodat er al zaadcellen aanwezig zijn vóór de ovulatie.

Nu we de basis kennen, bekijken we enkele grafieken.

Een gebruikelijke ovulatiegrafiek

De bovenstaande grafiek toont een normale menstruatiecyclus die 21-35 dagen kan duren. We verdelen de cyclus in twee fasen: vóór en na de ovulatie, met de ovulatie tussen beide fasen.                                                            

Fase vóór de ovulatie (menstruatie en folliculaire fase)

Begint: de eerste dag met een volledige rode menstruatiebloeding, oftewel cyclusdag 1

Eindigt: bij de ovulatie

Belangrijkste hormoon: oestrogeen wordt door de eierstok afgegeven en laat een eicel rijpen die bij de ovulatie vrijkomt    
                                            

Begint: doorgaans binnen 24-36 uur na een LH Peak

Eindigt: nadat de eicel is vrijgekomen

Belangrijkste hormoon: luteïniserend hormoon 
                                              

Fase na de ovulatie (luteale fase)

Begint: na de ovulatie

Eindigt: één dag vóór het begin van de volgende menstruatie

BBT-verandering: stijgt doorgaans ongeveer 0.5-1 graad F binnen 1-3 dagen na de ovulatie

Belangrijkste hormoon: progesteron wordt na de ovulatie door het corpus luteum in de eierstok afgegeven en laat de basale temperatuur stijgen

Hoe kan ik in mijn grafiek zien of ik zwanger ben?

Als een eicel na de ovulatie wordt bevrucht, reist die door de eileider naar de baarmoeder en nestelt zich in de baarmoederwand. De innesteling vindt doorgaans rond 6-10 dagen na de ovulatie (DPO) plaats. Daarna stijgt het zwangerschapshormoon hCG en blijft progesteron verhoogd.

Je kunt in je vruchtbaarheidsgrafiek 3 mogelijke zwangerschapssignalen zien:

                                                                 
1) Je temperatuur blijft langer verhoogd dan tijdens je gebruikelijke luteale fase. Als de temperatuur 16 dagen of langer hoog blijft, kan dit op een zwangerschap wijzen.                                                                                                                                                                                              
2) Rond de innesteling kan lichte spotting of bloedverlies optreden wanneer de baby zich in de baarmoederwand nestelt.
                       
3) Tijdens je luteale fase kan een tweede LH-stijging optreden. Omdat hCG, het zwangerschapshormoon, chemisch op LH lijkt, kan een LH-strip een positieve uitslag geven.

Hoe weet ik of ik niet ovuleer?

Anovulatie betekent dat een vrouw tijdens een menstruatiecyclus niet ovuleert. Een incidentele cyclus zonder ovulatie door ziekte of stress is normaal, maar een terugkerend patroon vraagt aandacht. Het in kaart brengen van je cyclus kan aanwijzingen geven of de ovulatie plaatsvindt.

3 mogelijke tekenen van anovulatie op basis van je grafiek:

1) Een onregelmatig BBT-patroon zonder herkenbare temperatuurstijging in de tweede helft van de cyclus.

2) Geen duidelijke LH Surge.

3) Geen merkbaar vruchtbaar cervixslijm.

Alles samenbrengen in je Premom-ovulatiegrafiek

Vruchtbare periode

Door al je consequente metingen en de slimme technologie van Premom zie je je vruchtbare periode als het paarse gebied. Het is belangrijk binnen dit tijdvenster geslachtsgemeenschap te hebben, want alleen dan kun je tijdens je cyclus zwanger worden.

Timing van geslachtsgemeenschap

Geslachtsgemeenschap tijdens je vruchtbare periode geeft zaadcellen tijd om door de baarmoederhals naar de bovenkant van de baarmoeder te zwemmen, zodat ze klaar zijn voor de bevruchting wanneer een eicel vrijkomt. Wanneer je glad cervixslijm voelt en je LH-strips donkerder worden, is dat een goed moment om te beginnen.

Misschien valt je op dat je al vóór de ovulatie als vruchtbaar wordt beschouwd, mogelijk eerder dan je dacht. Zaadcellen moeten vooraf in de baarmoeder aanwezig zijn omdat ze tot 5 dagen kunnen overleven, terwijl een eicel mogelijk maar 24 uur leeft.

Enkele aandachtspunten

Zoals je hebt gezien, is de vrouwelijke menstruatiecyclus complex. Het kan verwarrend zijn wanneer BBT en LH-strips geen gebruikelijk patroon volgen. Begin- en einddatums van je menstruatie zijn een goed uitgangspunt om je vruchtbare periode te voorspellen, maar vertrouw op ovulatietests, veranderingen in cervixslijm en BBT om te bevestigen dat de ovulatie echt plaatsvindt. Daardoor is Premom geavanceerder dan andere cyclusapps en krijg je meer zekerheid over wat er in je lichaam gebeurt.

Zie je geen patroon in je tests, dan moet je onderzoeken waarom je hormonen niet goed cyclisch verlopen en aan het herstel werken. Kan stress, PCOS, overmatig sporten, veel alcohol, een ontsteking of gewoon een anovulatoire cyclus de oorzaak zijn?

Het kost tijd om je menstruatiecyclus te leren kennen, dus hoe eerder je begint met volgen, hoe beter. Vaak zijn ongeveer 1-3 cycli nodig om aan je cyclus te wennen en je vruchtbaarheidspatroon te ontdekken.

References

• Godbert, Sonya, et al. “Comparison between the Different Methods Developed for Determining the Onset of the LH Surge in Urine during the Human Menstrual Cycle.” Archives of Gynecology and Obstetrics, vol. 292, no. 5, 2015, pp. 1153–1161., doi:10.1007/s00404-015-3732-z.
• Rosa M. Limiñana-Gras, et al. “Health and Gender Perspective in Infertility” The Psychology of Gender and Health, 2017, doi:10.1016/B978-0-12-803864-2.00014-6.
• Wilcox, Allen J., et al. “Timing of Sexual Intercourse in Relation to Ovulation — Effects on the Probability of Conception, Survival of the Pregnancy, and Sex of the Baby.” New England Journal of Medicine, vol. 333, no. 23, 1995, pp. 1517–1521., doi:10.1056/nejm199512073332301.