| "Helping women track their ovulation in a smarter way" | 
Rozwój dziecka w 13. tygodniu ciąży
Witaj w 13. tygodniu ciąży! Twoje dziecko jest wielkości cytryny, mierzy około 2,9 cala długości i waży około 0,8 uncji. Główka, która stanowi mniej więcej jedną trzecią całej sylwetki, staje się bardziej proporcjonalna w stosunku do reszty ciała.
Kości w szkielecie Twojego dziecka twardnieją, szczególnie w czaszce i kościach długich. Czy wiesz, że Twoje dziecko ssie kciuk już w 13. tygodniu? Czyż to nie urocze? Kolejnym fascynującym etapem rozwoju jest to, że na opuszkach paluszków Twojego dziecka uformowały się wyraźne odciski palców.
W miarę formowania się mieszków włosowych pojawiają się miękkie, delikatne włoski zwane lanugo. Tworzy się substancja zwana mazią płodową (vernix), która chroni dziecko przed płynem owodniowym. Skóra Twojego dziecka wciąż się rozwija, ale pozostaje niezwykle cienka.
Ponadto rozwijają się struny głosowe dziecka, które będą często używane po narodzinach Twojego maleństwa. W tym czasie nerki Twojego dziecka produkują mocz, który miesza się z płynem owodniowym w macicy. Dziecko połyka również niewielką ilość płynu owodniowego.
Łożysko dostarcza Twojemu dziecku tlen i składniki odżywcze, a także usuwa produkty przemiany materii. Mimo że jest już w pełni funkcjonalne, nadal rośnie przez całą ciążę.
Ty i Twoje ciało w 13. tygodniu ciąży
W 13. tygodniu ciąży wszelkie dolegliwości, które odczuwałaś przez pierwsze trzy miesiące, mogą zacząć ustępować. Dlatego okres ten nazywany jest babymoon. W międzyczasie Twoja macica rośnie ku górze i na zewnątrz, co może być teraz widoczne jako mały brzuszek.
W okolicy miednicy krąży teraz znacznie więcej krwi, co u niektórych kobiet zwiększa popęd seksualny. Współżycie w czasie ciąży jest całkowicie bezpieczne, chyba że położna lub lekarz zaleci inaczej. Co więcej, zwiększony przepływ krwi może wywoływać większe pragnienie, dlatego pamiętaj, aby pić dużo płynów.
Możesz również zauważyć wyraźne zmiany w piersiach. W tym czasie piersi mogą wydawać się guzowate, ponieważ przewody mleczne przygotowują się do produkcji mleka. Tuż pod skórą piersi mogą też pojawić się żyły.
Typowe objawy w 13. tygodniu ciąży
Około 13. tygodnia ciąży możesz zauważyć zmianę objawów. Być może uda Ci się przetrwać cały dzień bez uczucia mdłości i bez potrzeby drzemek. Kilka innych objawów, które możesz odczuwać:
Zgaga i niestrawność: Problemy trawienne są spowodowane tym, że rosnące dziecko zajmuje część przestrzeni należącej do Twojego żołądka, oraz rozluźniającym mięśnie działaniem hormonów ciążowych. Możesz złagodzić dyskomfort, siedząc prosto po jedzeniu i unikając tłustych, ostrych i ciężkostrawnych potraw. Powinnaś również ograniczyć napoje zawierające kofeinę, takie jak herbata, kawa i napoje energetyczne.
Zaparcia: Gdy masz trudności z wypróżnianiem, możesz odczuwać wzdęcia, mdłości oraz ból brzucha. Możesz spróbować spożywać produkty bogate w błonnik, takie jak pieczywo pełnoziarniste, owoce, warzywa, fasola i soczewica. Pij również dużo wody i regularnie się ruszaj. Unikaj nadmiernej suplementacji żelaza, jeśli nie jest potrzebna (ale porozmawiaj z lekarzem lub położną, zanim odstawisz jakiekolwiek leki lub suplementy).
Wzdęcia i gazy: Zmiana sposobu odżywiania pomaga uniknąć problemów trawiennych, takich jak wzdęcia i odbijanie. Jedz kilka małych posiłków dziennie i nie jedz późnym wieczorem. Staraj się jeść powoli oraz unikaj palenia i picia alkoholu. Pomóc może również krótki spacer po posiłkach, a także probiotyki.
Inne objawy, których kobiety w ciąży doświadczają w 13. tygodniu, to między innymi:
- Tkliwe i obolałe piersi
- Wyciek siary
- Skóra bardziej skłonna do wyprysków i przetłuszczania się
- Opuchnięte i krwawiące dziąsła
- Opuchnięte dłonie i stopy
- Mniejsze zmęczenie
- Zwiększona wydzielina z pochwy
- Zachcianki i awersje pokarmowe
- Bardziej widoczne żyły
- Zwiększony popęd seksualny
- Bóle głowy
- Krwawienia z nosa
- Skurcze nóg
Wskazówki i porady na 13. tydzień ciąży
Z upływem czasu zmniejsza się ryzyko infekcji i innych zagrożeń, na które możesz być narażona. Mimo to ryzyko nadal istnieje, dlatego powinnaś zachować ostrożność, dbając o higienę oraz unikając picia alkoholu, palenia, jedzenia ryb o wysokiej zawartości rtęci i spożywania nadmiernych ilości kofeiny.
Ponadto jest to dobry moment na wzmocnienie mięśni dna miednicy, aby nie dochodziło do wycieku moczu podczas śmiechu, kichania czy kaszlu. Możesz spróbować wzmocnić te mięśnie, udając oddawanie moczu i zatrzymując go w połowie strumienia — ćwiczenie to jest powszechnie nazywane ćwiczeniem Kegla.
Jednocześnie przygotuj się na wyzwanie, jakim jest przygotowanie do przyjścia dziecka na świat. Aby złagodzić niepokój związany z porodem, akcją porodową czy zbliżającym się rodzicielstwem, dowiedz się jak najwięcej, jeśli ten temat Cię interesuje. Rozważ udział w szkole rodzenia. Część takich zajęć może odbywać się online. Zadbaj również o znalezienie pediatry dla swojego dziecka i dowiedz się o karmieniu piersią, jeśli planujesz karmić.
Jeśli planujesz pracować po porodzie, zapoznaj się z polityką swojego pracodawcy dotyczącą urlopu macierzyńskiego i sprawdź dostępne opcje opieki nad dzieckiem.
Na koniec — być może nie nosisz jeszcze ubrań ciążowych, ale możesz kupić kilka wygodnych rzeczy w miejsce tych, które zaczynają uwierać. Kobiety w ciąży wciąż mogą wyglądać stylowo! W miarę jak rośnie Twój brzuch, możesz zauważyć rozstępy i swędzenie. Choć rozstępom nie zawsze da się zapobiec, możesz nawilżać skórę, aby zmniejszyć swędzenie, a niektóre kremy mogą okazać się pomocne.
W przyszłym tygodniu możesz spodziewać się od dziecka mnóstwa ruchów. Twoje dziecko może się wiercić, wyciągać rączki lub ćwiczyć oddychanie, wciągając i wypychając płyn owodniowy z płuc. Choć nie czujesz jeszcze tych ruchów, w środku trwa prawdziwa impreza taneczna! Ciesz się tym tygodniem, wyczekując chwili, gdy już wkrótce poczujesz ruchy dziecka.
Autor: Marissa Zheng. Recenzja medyczna: dr Patti Haebe, NMD
References
Professional, Cleveland Clinic Medical. “Fetal Development.” Cleveland Clinic, my.clevelandclinic.org/health/articles/7247-fetal-development-stages-of-growth.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/300000#symptoms
https://www.nhs.uk/start4life/pregnancy/week-by-week/2nd-trimester/week-13/
https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/week-by-week/13-weeks-pregnant/
