Kun je met endometriose op natuurlijke wijze zwanger worden?

Voor veel vrouwen met endometriose wordt de droom van een gezin overschaduwd door onzekerheid en angst. De hevige pijn, het zware bloedverlies en andere klachten van deze aandoening kunnen zwanger worden moeilijk maken. De angst voor onvruchtbaarheid kan overweldigend zijn. 

Als je endometriose hebt en je afvraagt of je op natuurlijke wijze zwanger kunt worden, ben je niet de enige. We bespreken het verband tussen endometriose en vruchtbaarheid.

Wat is endometriose?

Endometriose is een aandoening die ongeveer 11% van de vrouwen treft. Het ontstaat wanneer weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies, het endometrium, buiten de baarmoeder groeit, bijvoorbeeld op de eierstokken, eileiders en andere organen in het bekken.

Dit verplaatste endometriumachtige weefsel kan ontsteking, pijn en littekens veroorzaken en leiden tot cysten of verklevingen in de getroffen gebieden. Endometriose kan verschillende klachten veroorzaken, waaronder:

• Bekkenpijn
• Pijnlijke menstruaties
• Hevig of onregelmatig bloedverlies tijdens de menstruatie
• Pijnlijke ontlasting of pijn bij het plassen tijdens de menstruatie
• Pijn tijdens of na seks (dyspareunie)
• Moeite om zwanger te worden (onvruchtbaarheid)
• Vermoeidheid

De precieze oorzaak van endometriose is niet volledig bekend. Mogelijke factoren zijn erfelijkheid, hormonale disbalans en problemen met het immuunsysteem. Endometriose is niet te genezen, maar er bestaan behandelingen om klachten te beheersen, zoals pijnstillers, hormoontherapie en een operatie.

Kun je met endometriose zwanger worden?

Ja. Met endometriose kun je zwanger worden, al is dit voor sommige vrouwen moeilijker dan voor andere, afhankelijk van de plaats van de laesies en de aanwezigheid van littekenweefsel. Endometriose kan de vruchtbaarheid op verschillende manieren beïnvloeden. Ontsteking, littekens, cysten of verklevingen kunnen bijvoorbeeld de eileiders blokkeren. Niet alle vrouwen met endometriose zijn echter onvruchtbaar. Velen worden op natuurlijke wijze of met een vruchtbaarheidsbehandeling zwanger.

Hoe groot is de kans op zwangerschap met endometriose?

Endometriose kan natuurlijk zwanger worden moeilijker maken, maar de kans op zwangerschap blijft goed, vooral bij milde tot matige endometriose. Sommige vrouwen worden zonder ingreep op natuurlijke wijze zwanger, terwijl anderen een vruchtbaarheidsbehandeling nodig hebben.

Een onderzoek vond dat vrouwen met milde endometriose vergelijkbare zwangerschapspercentages hebben als vrouwen zonder endometriose. Bij matige of ernstige endometriose kan de kans op natuurlijke bevruchting kleiner zijn. Met hulp van behandelingen zoals intra-uteriene inseminatie (IUI) of in-vitrofertilisatie (IVF)kunnen veel vrouwen met endometriose zwanger worden.

Veroorzaakt endometriose onvruchtbaarheid?

Endometriose kan onvruchtbaarheid veroorzaken, maar het goede nieuws is dat veel vrouwen met deze aandoening toch zwanger worden en een gezonde zwangerschap voldragen.

Hoe kun je de vruchtbaarheid bij endometriose ondersteunen?

Neem bij voorkeur vroeg in je traject om zwanger te worden contact op met je zorgverlener. Die kan helpen een persoonlijk behandelplan te maken. Er zijn verschillende manieren om de vruchtbaarheid bij endometriose te ondersteunen, waaronder:

• Een gezond gewicht behouden: Over- en ondergewicht kunnen hormoonwaarden en ovulatie beïnvloeden. Streef daarom naar een body mass index (BMI) tussen 20-25.
• Stress verminderen: Veel stress kan de ovulatie en menstruatiecyclus verstoren. Manieren om stress te beheersen, zoals lichaamsbeweging, meditatie of begeleiding, kunnen helpen.
• Stoppen met roken: Roken is in verband gebracht met een lagere vruchtbaarheid. Stoppen kan je kans op bevruchting verbeteren.
• Alcohol vermijden: Alcohol kan de vruchtbaarheid eveneens verstoren. Je kunt alcohol daarom het best helemaal vermijden of het gebruik beperken.

• Voldoende slapen: Voldoende slaap is belangrijk voor je algemene gezondheid en kan ook hormoonwaarden en vruchtbaarheid beïnvloeden.
• Geneesmiddelen: Je zorgverlener kan geneesmiddelen voorschrijven die de groei van endometriumweefsel onderdrukken. Zolang je deze gebruikt, kunnen ze echter ook je vruchtbaarheid beïnvloeden.
• Operatie: Een chirurg kan verklevingen of cysten door endometriose verwijderen die je vruchtbaarheid beïnvloeden.

Iedere vrouw ervaart endometriose en vruchtbaarheid anders. De kans op succes verschilt afhankelijk van de ernst van de aandoening en andere persoonlijke factoren. Met de hulp van een deskundige zorgverlener en het juiste behandelplan kunnen veel vrouwen met endometriose hun droom van een gezin verwezenlijken.

Wat kun je in de Premom-app bijhouden?

Wanneer je met endometriose zwanger probeert te worden, kan het volgen van je menstruatiecyclus en vruchtbaarheid je helpen je lichaam beter te begrijpen en je kans op zwangerschap te vergroten. In de app kun je onder andere het volgende bijhouden:

• Lengte van de menstruatiecyclus: Weten of je cycli regelmatig of onregelmatig zijn, helpt je ovulatiecycli beter te begrijpen en seks optimaal te timen.
• Ovulatietesten: Deze tests meten de hoeveelheid luteïniserend hormoon (LH) in de urine. LH stijgt vlak vóór de ovulatie. Zo kun je helpen voorspellen wanneer je ovuleert en seks voor bevruchting timen.
• Pijn en symptomen: Door pijn en symptomen in de loop van de tijd te volgen en patronen te herkennen, kunnen jij en je zorgverlener de ontwikkeling bewaken en je behandelplan aanpassen.
• Seksuele activiteit: Door bij te houden wanneer je seks hebt in verhouding tot je vruchtbare venster, kun je je kans op zwangerschap zo groot mogelijk maken.
• Cervixslijm: Door veranderingen in oestrogeen- en progesteronwaarden verandert de vaginale afscheiding. Zo kun je hormonale veranderingen gedurende je cyclus beter begrijpen.

Door je cyclus, symptomen en het juiste moment voor seks te begrijpen, merk je waarschijnlijk sneller of endometriose je vruchtbaarheid beïnvloedt.  Neem de regie over je vruchtbaarheid en weet dat je dit kunt. 

References

• Benaglia, L., Bermejo, R., Somigliana, E., & Scarduelli, C. (2019). Strategies for improving fertility in endometriosis. Current opinion in obstetrics & gynecology, 31(4), 192-198. https://doi.org/10.1097/GCO.0000000000000554
• BMI calculator. Fertility Associates. Retrieved March 1, 2023, from https://www.fertilityassociates.co.nz/understanding-your-fertility/bmi-calculator
• Dunselman, G. A., Vermeulen, N., Becker, C., Calhaz-Jorge, C., D’Hooghe, T., De Bie, B., … & Zondervan, K. (2014). ESHRE guideline: management of women with endometriosis. Human Reproduction, 29(3), 400-412. https://doi.org/10.1093/humrep/det457
• Hwu, Y. M., Wang, P. H., Wu, F. S., Huang, B. S., Yeh, G. P., Chen, H. F., … & Huang, S. C. (2020). The Impact of Endometriosis on Ovarian Response and Pregnancy Outcomes Among Young Women Undergoing In Vitro Fertilization. Journal of Minimally Invasive Gynecology, 27(6), 1286-1293. https://doi.org/10.1016/j.jmig.2020.02.014
• OASH. (2019, January 30). Endometriosis | Womenshealth.gov. Womenshealth.gov. https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/endometriosis
• Rogers PA, Adamson GD, Al-Jefout M, et al. Research Priorities for Endometriosis. Reprod Sci. 2017;24(2):202-226. doi:10.1177/1933719116654991