Stress en je menstruatiecyclus: invloed op zwanger worden

Een deadline op het werk komt snel dichterbij, de verjaardag van je neefje met de hele familie staat voor de deur en nu is ook je wasmachine kapot. Herkenbaar? Je stressniveau kan invloed hebben op je cyclus.

Stress beïnvloedt de hormonen die bij de menstruatiecyclus betrokken zijn en kan tijdelijke of aanhoudende ovulatiestoornissenveroorzaken. Met andere woorden: de ovulatie verloopt niet zoals verwacht. Bij stress kan de ovulatie uitblijven of worden uitgesteld. Ook kan de ovulatie op een minder gunstig moment plaatsvinden. Door een lagere aanmaak van progesteron worden de eerste weken van een zwangerschap dan mogelijk minder goed ondersteund. 

Stress en je vruchtbaarheidshormonen

In stressvolle perioden geven de bijnieren onder meer cortisol af. Deze klieren spelen een rol bij stress en de bloeddruk. De ernst en intensiteit van de stress bepalen hoe cortisol de menstruatiecyclus beïnvloedt. De mate waarin dit gebeurt verschilt per vrouw. 

Cortisol en progesteron worden gemaakt uit hetzelfde ‘moederhormoon’, pregnenolon. In stressvolle situaties geeft het lichaam voorrang aan de productie van cortisol boven die van progesteron. Cortisol kan leiden tot lagere hoeveelheden oestrogeen en progesteron uit de eierstok. Dat kan invloed hebben op de ontwikkeling van een gezonde eicel en op het in stand houden van een vroege zwangerschap.

Bij chronische stress maakt het lichaam nog meer cortisol aan. Daardoor kan de productie van voldoende progesteron worden geremd en kan een relatieve dominantie van oestrogeen ontstaan, met ernstigere premenstruele klachten (PMS) als gevolg. Mogelijke tekenen van ernstigere PMS zijn acne, hoofdpijn, spijsverteringsproblemen zoals obstipatie, diarree en een opgeblazen gevoel, stemmingswisselingen, angst, prikkelbaarheid of boosheid, vermoeidheid en trek in koolhydraten zoals suiker.

Acute stress tegenover chronische stress

Acute stress ontstaat door één moeilijke gebeurtenis in een bepaalde periode. Het goede nieuws is dat de ovulatie meestal weer op gang komt zodra de stressvolle situatie voorbij is. Door je LH-waarden met Premom te meten, kun je voorspellen wanneer de ovulatie mogelijk plaatsvindt, ook als deze is uitgesteld. Het kan daarnaast helpen om je menstruatiecyclus bij te houden en in je kalender aantekeningen te maken over je emoties of gebeurtenissen. (Let in het voorbeeld hieronder op de registratie van de menstruatie, spotting en het cervixslijm.)

Chronische stress houdt langere tijd aan. Mogelijke oorzaken zijn ziekte, depressie, slaapgebrek, te weinig of te veel bewegen, onvruchtbaarheid en voedingstekorten. Deze vorm van stress put lichaam en geest uit. Herhaalde blootstelling aan stressvolle situaties kan het LH-gehalte verlagen en zo de ovulatie remmen. Met kwantitatieve LH-strips kun je je LH-waarden meten om beter te bepalen wanneer de ovulatie waarschijnlijk plaatsvindt. Meerdere LH-pieken kunnen een teken van stress zijn en tijdens de menstruatiecyclus worden gemeten met de kwantitatieve ovulatietest strips van Premom .

Wat kun je zelf doen om stress te verminderen?

Begin met dagelijkse keuzes die stress kunnen helpen voorkomen, zoals voldoende slapen, regelmatig en matig bewegen, een dagboek bijhouden, bidden, mediteren en voedzaam eten.

Wanneer zwanger worden niet snel lukt, kan dat veel emotionele spanning veroorzaken bij stellen met een kinderwens. Stellen kunnen hun emotionele gezondheid ondersteunen en stress verminderen met speciaal ontwikkelde begeleiding, bijvoorbeeld counseling met bewezen methoden om hun welzijn te verbeteren terwijl zij hun weg naar het ouderschap vinden. 

Premom biedt je die ondersteuning. Wil je met een van onze vruchtbaarheidsspecialisten, zoals Monica, praten? Tik dan op ‘Plan een consult’.