Veelgestelde vragen tijdens een vruchtbaarheidsconsult

Wist je dat je rechtstreeks in de Premom-app een vruchtbaarheidsconsult kunt krijgen ter ondersteuning van je hele vruchtbaarheidstraject? Lees de antwoorden op enkele veelgestelde vragen uit consulten.

1. Hoe weet ik of mijn man een vruchtbaarheidsprobleem heeft?

Een van de eerste stappen om oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid te vinden, is sperma verzamelen en analyseren. Dit onderzoek richt zich vooral op de kwaliteit en hoeveelheid van sperma en zaadcellen: hoe bewegen de zaadcellen en hoeveel zijn er? Een monster voor spermaonderzoek kan op twee manieren worden verkregen: door masturbatie en opvang in een potje, of met een afnameset voor zaadvocht waarmee een stel tijdens seks een monster kan verzamelen.

Het is belangrijk rekening te houden met leefstijlfactoren die de mannelijke vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden, zoals seksueel overdraagbare aandoeningen en het gebruik van recreatieve of illegale drugs, waaronder marihuana en cocaïne. Andere belangrijke factoren zijn sigaretten roken, vapen met producten die tetrahydrocannabinol (TCH) bevatten, overmatig alcoholgebruik, obesitas, weinig lichaamsbeweging, vermoeidheid en stress. Ook hormoonverstorende stoffen, chemicaliën die hormonen in het endocriene systeem nabootsen, blokkeren of verstoren, kunnen de kwaliteit van zaadcellen verminderen en komen voor in sommige veelgebruikte alledaagse producten. Vermijd activiteiten waarbij de balzak langdurig warm wordt, zoals vele uren autorijden of een bubbelbad gebruiken.

Afhankelijk van de uitslag van het spermaonderzoek moeten sommige mannen naar een uroloog of specialist in mannelijke onvruchtbaarheid. Met een Premom-consult kun je de volgende behandelstappen bepalen. Mogelijkheden zijn een volledig lichamelijk onderzoek, eventuele operaties, onderzoek naar hormoonwaarden en algemeen laboratoriumonderzoek.

2. Welke vervolgstappen worden geadviseerd nadat je 12 maanden hebt geprobeerd zwanger te worden?

Klinisch wordt onvruchtbaarheid omschreven als het uitblijven van een zwangerschap binnen een jaar bij willekeurig getimede seks. Probeer je al zes maanden met gericht getimede seks en kennis van je vruchtbare venster, of ben je ouder dan 35, en word je nog niet zwanger, dan is het tijd om mogelijke oorzaken te onderzoeken. Omdat zowel de vrouwelijke als mannelijke partner kan bijdragen aan onvruchtbaarheid binnen een stel, zijn de medische voorgeschiedenis en het lichamelijk onderzoek van beiden belangrijk. Bij de man ligt de nadruk op kwaliteit en hoeveelheid van sperma en zaadcellen. Bij de vrouw gaat het om de kwaliteit van de ovulatie, hormonale balans, eicelvoorraad en doorgankelijkheid van eileiders en baarmoeder. Enkele onderzoeken worden verder beschreven in ons artikel over wat je als volgende kunt onderzoeken als je ondanks regelmatig volgen nog niet zwanger bent. 

Echo’s van bekken en zaadballen, de vrouwelijke en mannelijke voortplantingsorganen, en andere gerichte procedures voor betere beeldvorming geven een duidelijke beoordeling van de anatomie van deze organen en kunnen helpen tot een definitievere diagnose van vrouwelijke onvruchtbaarheid te komen.

De behandeling van onvruchtbaarheid wordt bepaald door de onderliggende oorzaak of oorzaken. Een vrouw kan bijvoorbeeld een hormoonbehandeling krijgen voor een hormonale oorzaak. De belangrijkste behandelvormen zijn hormonaal, chirurgisch en in-vitro fertilisatie (IVF).

3. Wat is op basis van ovulatietesten het beste moment voor seks om zwanger te worden?

Om zwanger te worden wil je het moment van maximale vruchtbaarheid nauwkeurig bepalen. We adviseren seks op de piekdag, de dag ervoor en de dag erna, de ovulatiedag. Je hele vruchtbare venster bestaat echter uit de 5 dagen vóór de ovulatie en de ovulatiedag. Soms kan seks op de dag na de ovulatie eveneens helpen om het hele venster te benutten. Ovulatietesten en urinetests voor LH zijn de beste manier om de ovulatie en maximale vruchtbaarheid te voorspellen. Lees ook ons artikel over de beste timing voor seks.

4. Wanneer moet ik progesteron gebruiken?

De afgifte van progesteron is noodzakelijk voor een succesvolle vroege zwangerschap. Na de ovulatie is deze afgifte sterk afhankelijk van je eierstokken, met name het corpus luteum. Nadat de eicel is bevrucht, ondersteunt het progesteron dat je maakt het voortduren van deze vroege zwangerschapsfase. Een progesteronsupplement is nodig wanneer een tekort aan progesteron als belangrijkste oorzaak van een vroege miskraam is vastgesteld of wanneer in je menstruatiecycli steeds een korte luteale fase van minder dan 9 dagen voorkomt. Lees meer over het belang van progesteron in onze artikelen over chemische zwangerschappen en het interpreteren van grafieken.

5. Hoe kan ik na een waargenomen LH-piek bevestigen dat ik heb geovuleerd?

1-2 dagen na de voorspelde ovulatie hoort je BBT, basale lichaamstemperatuur, te stijgen. Dit bevestigt dat de ovulatie heeft plaatsgevonden. De stijging ontstaat doordat de eierstok na de ovulatie progesteron afgeeft. Een andere nauwkeurige manier om de ovulatie te bevestigen is drie opeenvolgende positieve progesterontesten met urinetests voor progesteron (PdG). In de eerste cyclus adviseren we eenmaal vóór de ovulatie en op 3DPO en 7DPO, dagen na de ovulatie, te testen. In volgende cycli kun je 5 dagen na je voorspelde ovulatiedag beginnen. Lees voor meer informatie onze artikelen over BBT en het interpreteren van grafieken.

Je kunt ook kijken naar de lengte van je luteale fase na de voorspelde ovulatie. De menstruatiecyclus bestaat uit twee fasen: de folliculaire en de luteale fase, zoals in de bovenstaande afbeelding. De folliculaire fase begint met de menstruatie en duurt tot de ovulatie. De luteale fase begint direct na de ovulatie en eindigt vlak voor de eerste dag van de volgende menstruatie. Een gezonde normale luteale fase duurt 11-17 dagen, waarbij de lengte per vrouw verschilt. Als je menstruatie op de voorspelde cyclusdag begint, kan dit eveneens helpen de ovulatie te bevestigen. 

Wil je meer weten over hoe je cyclusgrafiek eruitziet? Vergelijk je vruchtbaarheidsgrafiek met gebruikelijke ovulatiegrafieken hier.

References

• https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/endocrine/index.cfm
• Cooper TG, Noonan E, von Eckardstein S, Auger J, Baker HWG, Behre HM, et al. World Health Organization reference values for human semen characteristics*‡. Human Reproduction Update. 2009;16(3):231-45.
• Ajayi AF, Akhigbe RE. The physiology of male reproduction: Impact of drugs and their abuse on male fertility. Andrologia. 2020;52(9).
• Kahn LG, Philippat C, Nakayama SF, Slama R, Trasande L. Endocrine-disrupting chemicals: implications for human health. The Lancet Diabetes and Endocrinology. 2020;8(8):703-18.
• Farsimadan M, Motamedifar M. Bacterial infection of the male reproductive system causing infertility. Journal of Reproductive Immunology. 2020;142:103183.
• Progesterone supplementation during the luteal phase and in early pregnancy in the treatment of infertility: an educational bulletin. Fertility and Sterility. 2008;89(4):789-92.
• Bouchard TP, Fehring RJ, Schneider M. Pilot evaluation of a new urine progesterone test to confirm ovulation in women using a fertility monitor. Frontiers in Public Health. 2019;7(JUL).
• Vigil P, Lyon C, Flores B, Rioseco H, Serrano F. Ovulation, a sign of health. Linacre Quarterly. 2017;84(4):343-55.