Dit artikel is vertaald uit de oorspronkelijke Engelse versie, gepubliceerd op 2025-06-18. Deze vertaling is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische vragen een gekwalificeerde zorgverlener.

De ovulatie volgen is een van de krachtigste dingen die je tijdens je traject naar bevruchting kunt doen. Er zijn verschillende methoden, maar het nauwkeurigste beeld ontstaat vaak door meerdere methoden te combineren die samen laten zien wat je lichaam doet.

Voor het duidelijkste inzicht raden we de ‘ovulatietrificta’ aan:

  • Ovulatiepredictiekits (OPK’s): deze detecteren de LH Surge en geven aan dat de ovulatie nadert.
  • Basale lichaamstemperatuur (BBT): een aanhoudende temperatuurstijging na de ovulatie geeft aan dat deze waarschijnlijk heeft plaatsgevonden.
  • Progesteron- of PdG-tests: deze meten metabolieten van progesteron in urine en geven vertrouwen dat de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden en je progesteronniveau mogelijk hoog genoeg is om de innesteling te ondersteunen.

Waarom BBT volgen nuttig is, maar niet altijd eenvoudig

Basale lichaamstemperatuur is een klassieke methode om vruchtbaarheid te volgen. Na de ovulatie maakt je lichaam progesteron aan, waardoor de rusttemperatuur iets stijgt. Een consequente BBT-stijging, meestal 0.4–1.0ºF, kan aangeven dat de ovulatie heeft plaatsgevonden.

BBT volgen is echter niet waterdicht. Veelvoorkomende uitdagingen zijn:

  • Geen duidelijke temperatuurstijging zien
  • Dagen missen, waardoor je grafiek moeilijk af te lezen is
  • Onregelmatige slaap- of wektijden die de temperatuur beïnvloeden
  • Onderliggende problemen zoals een verstoorde schildklierfunctie die de nauwkeurigheid beïnvloeden

Deze obstakels komen vaak voor en betekenen niet dat je iets verkeerd doet. Ze kunnen het wel moeilijker maken om met zekerheid te weten of je succesvol hebt geovuleerd.

Waarom alleen OPK’s niet voldoende zijn

Ovulatiepredictiekits detecteren de stijging van luteïniserend hormoon (LH), die meestal rond 24 uur vóór de ovulatie plaatsvindt. Dit helpt je geslachtsgemeenschap tijdens de vruchtbare periode te plannen, maar OPK’s voorspellen de ovulatie en bevestigen niet dat deze daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.

Sommige mensen zien nooit een duidelijke LH Surge. Anderen hebben meerdere stijgingen in één cyclus of krijgen de hele maand positieve uitslagen, vooral bij PCOS of een andere hormonale disbalans.

Wat zijn PdG en een PdG-test?

PdG (pregnanediolglucuronide) is een metaboliet van progesteron in urine. Progesteron speelt een cruciale rol in de menstruatiecyclus en zwangerschap. Na de ovulatie breekt je lichaam progesteron af en blijft PdG over. Het meten van PdG in urine kan aangeven dat de ovulatie heeft plaatsgevonden en biedt waardevolle informatie als je zwanger probeert te worden.

Een PdG-test detecteert met een eenvoudige urinetest voor thuis de stijging van progesteron na de ovulatie en geeft daardoor meer zekerheid dat de ovulatie heeft plaatsgevonden. De test lijkt op een zwangerschaps- of ovulatieteststrip: dompel hem in urine, wacht enkele minuten en lees de uitslag af.

Samen vormen PdG, OPK’s en BBT een completere tijdlijn:

  • OPK’s voorspellen dat de ovulatie eraan komt.
  • BBT toont een temperatuurverandering die erop wijst dat de ovulatie heeft plaatsgevonden.
  • PdG meet de progesteronproductie na de ovulatie.

Je kunt al deze vruchtbaarheidstests aflezen, opslaan en in een grafiek zetten in de gratis Premom Ovulation Tracker- app. Dat is een handige manier om je hormoonwaarden te volgen.

Probeer onze betrouwbare Easy@Home PdG-tests voor nauwkeurige, gebruiksvriendelijke hormoontracking waarop je iedere cyclus kunt vertrouwen.

Progesteron volgen om de ovulatie te herkennen

Het meten van progesteron kan aangeven dat de ovulatie heeft plaatsgevonden. Na de ovulatie vermindert progesteron de productie van cervixslijm, verhoogt het de lichaamstemperatuur met 0.4-1.0ºF, bereidt het de baarmoeder voor op een bevruchte eicel, vermindert het spierbewegingen in de baarmoeder en ondersteunt het de vroege zwangerschap.

Traditioneel betekende het controleren van gezonde progesteronniveaus dat je alleen je basale lichaamstemperatuur (BBT) volgde of een bloedtest liet doen. De meeste artsen lieten rond cyclusdag 21, of 7 dagen na de vermoedelijke ovulatie (7 DPO), serumprogesteron meten om de stijging na de ovulatie vast te leggen. Deze aanpak had vaak nadelen: een bezoek aan het laboratorium, een vervelende prik en een reële kans het juiste moment te missen als de ovulatie niet op de verwachte dag plaatsvond. PdG-tests helpen je je cyclus beter te begrijpen en kunnen je zwangerschapskans ondersteunen.

Grafiek van het PdG-niveau na de ovulatie

PdG begint ongeveer 24–36 uur na de ovulatie te stijgen en bereikt doorgaans ongeveer vijf dagen na een positieve ovulatietest een detecteerbaar niveau (≥5μg/mL) [3].

Omdat dit na de LH Surge vóór de ovulatiedag gebeurt, is een PdG-test geschikt om aan te geven of de ovulatie mogelijk heeft plaatsgevonden. PdG-tests worden ook vaak gecombineerd met het volgen van cervixslijm [5].

De luteale fase en progesteron

De luteale fase is de tweede helft van je cyclus, vanaf de ovulatie tot het begin van de volgende menstruatie. Progesteron voert in deze fase de boventoon. Zonder ovulatie stijgt het progesteronniveau doorgaans niet.

De luteale fase bestaat uit drie onderdelen:

  1. Luteïnisatie: progesteron begint te stijgen
  2. Progestatie: piekwaarden helpen de innesteling te ondersteunen
  3. Luteolyse: het niveau daalt als er geen zwangerschap ontstaat

Een PdG-test helpt bepalen of je lichaam deze voor bevruchting noodzakelijke fase is ingegaan.

  • PdG kan al 3 dagen na de ovulatie worden gedetecteerd.
  • PdG-waarden zijn doorgaans zeven dagen na een LH Peak het hoogst.
Thuis progesteron en PdG testen met Premom

Wanneer gebruik je een progesteron- of PdG-test?

PdG toevoegen aan je vruchtbaarheidstracking kan je meer zekerheid geven wanneer je zwanger probeert te worden.

De test is vooral nuttig als je:

  • Na meerdere cycli geen positieve ovulatietest hebt gevonden
  • Inconsistente LH-stijgingen hebt of stijgingen die langer dan 7 dagen duren
  • De hele cyclus lang positieve ovulatietests hebt 
  • Een onregelmatige ovulatie- en menstruatiecyclus hebt
  • PCOS (polycysteus-ovariumsyndroom) of andere zorgen over je vruchtbaarheid hebt   

Zo ondersteunen PdG-tests je: begrijp 3 mogelijke testuitslagen

1. Je ziet geen LH Surge, maar wel een PdG-stijging

Zie je met een ovulatietest geen LH Surge maar wel een positieve PdG-test, dan heeft de ovulatie waarschijnlijk plaatsgevonden. Met die informatie kun je mogelijke redenen onderzoeken waarom je de LH Peak hebt gemist:

  • Je LH Surge was te laag om te detecteren  
  • Je LH Surge verliep te snel en werd gemist
Vruchtbaarheidsgrafiek zonder LH Surge maar met positieve PdG-test

2. Je ziet geen LH Surge en geen PdG-stijging

Zie je geen positieve LH- of PdG-test, volg dan je basale lichaamstemperatuur (BBT) om beter te begrijpen of je hebt geovuleerd. Laat de BBT-grafiek geen duidelijke temperatuurstijging zien, raadpleeg dan je arts om te onderzoeken of er sprake is van een ovulatiestoornis , oftewel het uitblijven van de ovulatie.

Vruchtbaarheidsgrafiek zonder LH Surge en zonder PdG-stijging

3. Je ziet een LH Surge en een PdG-stijging

Dit is het ideale scenario. De meeste vruchtbare vrouwen zien zowel een LH Peak als een PdG-stijging. Deze uitslagen zijn een goede aanwijzing dat de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden. Als je je cyclus volgt met de Premom-vruchtbaarheidsapp, kan die op basis van ovulatietests, BBT en PdG-tests zowel je volgende ovulatiedag als de begindatum van je menstruatie voorspellen. 

Vruchtbaarheidsgrafiek met LH Surge en positieve PdG-stijging

References