Typen PCOS en behandelingen

Het polycysteus-ovariumsyndroom, meestal PCOS genoemd, treft 1 op de 10 vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Daarmee is het een van de belangrijkste oorzaken van onvruchtbaarheid bij vrouwen. Hoewel PCOS veel voorkomt, zijn niet alle vormen hetzelfde en verschillen ook de oplossingen voor vruchtbaarheidsproblemen.

Er zijn twee hoofdcategorieën van PCOS:

• Insulineresistente PCOS
• Niet-insulineresistente PCOS
  • Deze categorie kan verder worden onderverdeeld in 5 typen (zoals weergegeven in de tabel hieronder)

Veelvoorkomende symptomen van beide typen zijn onder meer:

• Onregelmatige menstruatiecycli
• Ovulatieproblemen (onregelmatige ovulatie of anovulatie)
• Verhoogde waarden van luteïniserend hormoon (LH)
• Verhoogde waarden van mannelijke hormonen (androgenen)
• Gewichtstoename
• Meerdere cysten op de eierstokken
• Overmatige lichaamsbeharing
• Haaruitval
• Donkere, verdikte plekken op de huid
• Acne
• Onregelmatig slaappatroon
• Vermoeidheid
• Depressie

Type 1: insulineresistente PCOS

Dit wordt soms beschouwd als de ‘klassieke’ vorm van PCOS en wordt vaak in verband gebracht met een mogelijk verhoogd risico op diabetes. 

Mogelijke aanpak

Zorgverleners adviseren mensen met dit type PCOS vaak aanpassingen in de voeding, lichaamsbeweging en gewichtsverlies Hoewel afvallen bij deze aandoening lastig kan zijn, helpt gewichtsverlies vaak om veel symptomen te verminderen.

Type 2: niet-insulineresistente PCOS

Hierbij komen doorgaans dezelfde symptomen voor als bij insulineresistente PCOS, maar zonder insulineresistentie. 

Mogelijke aanpak

Dit type kan verschillende oorzaken hebben en gewichtsverlies verandert niets aan de diagnose. Mogelijke behandelingen zijn het weglaten van bepaalde voedingsmiddelen, het gebruik van meer supplementen of het toevoegen van progesteron.

Zwanger proberen te worden met PCOS

Omdat vrouwen met PCOS doorgaans hogere basale LH-waarden hebben, kan het lastiger zijn om de dag van de ovulatie te bepalen. Wanneer je je cyclus bijhoudt met de Premom-app kan die aangeven of je menstruatiecycli anovulatoir zijn: er is dan geen LH-piek en geen stijging van de basale lichaamstemperatuur zichtbaar, maar alleen voortdurend hoge LH-waarden.

Cycli kunnen langer dan 35 dagen duren en gepaard gaan met aanhoudend glad cervixslijm, door vergrote cysten in de eierstokken en voortdurende oestrogeenproductie. Bij PCOS bestaan verschillende patronen in het verloop van LH. Een van de kenmerkende LH-patronen lijkt op de grafiek hieronder:

Hoewel PCOS onvruchtbaarheid kan veroorzaken, moet de aandoening door een arts worden vastgesteld en behandeld volgens de Rotterdam Consensus Criteria uit 2003. 

Blijf tijdens je traject met PCOS je menstruatie registreren en volgen met een gebruiksvriendelijke, slimme app zoals Premom om je vruchtbaarheid beter te begrijpen. Tests zoals de Premom Quantitative Ovulation Test Strips geven je exacte LH-waarden en kunnen je helpen nauwkeuriger vast te stellen wanneer je LH-stijging haar piek bereikt. Het bijhouden van je basale lichaamstemperatuur (BBT) helpt te bevestigen dat je de juiste LH-stijging en piek hebt gevonden, zodat je geslachtsgemeenschap gericht kunt timen wanneer je zwanger probeert te worden.

Als bij jou PCOS is vastgesteld, weet dan dat leven met deze diagnose goed te hanteren kan zijn. Je kunt dit!

References

• Gao X-y, Liu Y, Lv Y, Huang T, Lu G, Liu H-b, et al. Role of Androgen Receptor for Reconsidering the “True” Polycystic Ovarian Morphology in PCOS. Scientific Reports. 2020;10(1):8993.
• Creanga AA, Bradley HM, McCormick C, Witkop CT. Use of Metformin in Polycystic Ovary Syndrome: A Meta-Analysis. Obstetrics & Gynecology. 2008;111(4).
• Norman RJ, Dewailly D, Legro RS, Hickey TE. Polycystic ovary syndrome. The Lancet. 2007;370(9588):685-97.
• Mayer SB, Evans WS, Nestler JE. Polycystic ovary syndrome and insulin: Our understanding in the past, present and future. Women’s Health. 2015;11(2):137-49.