Dit artikel is vertaald uit de oorspronkelijke Engelse versie, gepubliceerd op 2024-05-16. Deze vertaling is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische vragen een gekwalificeerde zorgverlener.

Het verlies van een zwangerschap kan aangrijpend zijn. Miskramen en chemische zwangerschappen komen veel voor en ontstaan meestal doordat het embryo zich niet verder kan ontwikkelen. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap komt veel minder vaak voor, maar kan eveneens tot zwangerschapsverlies leiden. De diagnose wordt meestal vanaf 6 weken in het 1e trimester gesteld.

Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaat wanneer een bevruchte eicel zich ergens anders dan in de baarmoeder innestelt. Meestal gebeurt dit in een eileider, maar het kan ook op andere plaatsen in het lichaam voorkomen.

Waar in het lichaam kan een buitenbaarmoederlijke zwangerschap voorkomen?

  • 95% bevindt zich in de eileider: ampullair (in het middelste deel van de eileider), isthmisch (in het bovenste deel, dicht bij de baarmoeder) of fimbriaal (aan het uiteinde van de eileider)
  • 3% is interstitieel (in het deel van de eileider dat door de baarmoederwand loopt)
  • < 1% bevindt zich in het litteken van een keizersnede in de baarmoeder
  • < 1% is cervicaal (bij de baarmoederhals)
  • < 1% is cornuaal (in een afwijkend gevormde baarmoeder)
  • < 1% is ovarieel (in of op de eierstok)
  • < 1% is intramuraal of peritoneaal (in het spierweefsel van de baarmoeder) 
  • < 1% is abdominaal (in het weefsel van de buik)
  • < 1% is heterotoop (een buitenbaarmoederlijke en een andere zwangerschap bestaan tegelijk)

Symptomen van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap herkennen

In het begin kan het moeilijk zijn om symptomen van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap te onderscheiden van die van een normale, gezonde zwangerschap. Volgens Mayo Clinicontstaan klachten vaak tussen 6-8 weken na het uitblijven van de menstruatie. Mogelijke symptomen zijn:

  • Ernstige krampen in de buik of het bekken met vaginaal bloedverlies, anders dan gebruikelijke zwangerschapskrampen
  • Pijn rechtsonder in de buik die op een blindedarmontsteking lijkt
  • Ernstige duizeligheid, zwakte of flauwvallen
  • Schouderpijn, wat erop kan wijzen dat bloed weglekt vanaf de plaats van de buitenbaarmoederlijke zwangerschap
  • Pijn in de nek of endeldarm
  • Misselijkheid en/of braken, vooral wanneer dit ernstig is
  • Pijnlijke of gevoelige borsten 

Zoek onmiddellijk medische spoedhulp als je een van deze symptomen ervaart. Vroege herkenning en behandeling zijn essentieel om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap te behandelen en mogelijke complicaties te voorkomen.

Hoe wordt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vastgesteld?

Een vroege diagnose en behandeling van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kunnen levensreddend zijn voor de moeder. De diagnose wordt meestal gesteld met een vaginale echo. Die kan bij een gynaecoloog in een kliniek of in een ziekenhuis worden uitgevoerd als er sprake is van spoed. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan ook vroeg worden opgemerkt met een serum-hCG-bloedtest. Artsen volgen de hCG-uitslagen vaak gedurende enkele dagen, waardoor meer dan één bloedafname nodig kan zijn.

Is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zichtbaar op een zwangerschapstest?

Een zwangerschapstest is bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap meestal positief. Zwangerschapstests meten humaan choriongonadotrofine (hCG) in de urine. Dit hormoon wordt kort na de innesteling van het embryo door de placenta aangemaakt. Ook wanneer het embryo zich buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld in een eileider, innestelt, maakt de placenta hCG aan. Daarom geeft een zwangerschapstest doorgaans nog steeds een positieve uitslag.

Een positieve zwangerschapstest kan wel een zwangerschap aantonen, maar maakt geen onderscheid tussen een normale zwangerschap in de baarmoeder en een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Let daarom op mogelijke symptomen en neem onmiddellijk contact op met een zorgverlener voor beoordeling als je die ervaart. 

Waardoor ontstaat een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaat meestal na eerdere schade aan een eileider.

Mogelijke risicofactoren zijn een bekkenontsteking (PID), het gebruik van een spiraaltje en een leeftijd van ouder dan 35 jaar. Andere factoren zijn een soa, bepaalde operaties zoals sterilisatie van de eileiders, onvruchtbaarheid, een curettage (D&C) met schade aan het baarmoederslijmvlies, endometriose, roken, een IVF-behandeling, vruchtbaarheidsmedicatie of een eerdere buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Wat de oorzaak ook is, een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan waarschijnlijk niet overleven. De signalen en symptomen kennen kan voor de moeder van levensbelang zijn.

De Premom-app kan je niet alleen helpen je vruchtbaarheid en zwangerschap te volgen, maar ook met de mentale aspecten van je vruchtbaarheidstraject. Je bent in goede handen. 

Hoe wordt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap behandeld?

De enige behandeling na de diagnose van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is het beëindigen van de zwangerschap.

Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is gevaarlijk voor de moeder en de foetus. Het embryo kan niet veilig naar de juiste plaats worden verplaatst en opnieuw aan de baarmoeder worden gehecht. De foetus overleeft zeer zelden langer dan 6-16 weken, omdat weefsel buiten de baarmoeder onvoldoende bloedtoevoer en structurele ondersteuning biedt voor de groei van de placenta en de bloedsomloop naar de zich ontwikkelende foetus. 

Zonder medische behandeling kan bijvoorbeeld een deel van de eileider scheuren. Dit kan dat lichaamsdeel beschadigen en bij de moeder medische complicaties veroorzaken, zoals schade aan de eileider en de haarachtige trilharen, hypovolemische shock (bloedverlies van 20% van het lichaam, wat orgaanfalen kan veroorzaken) en in zeldzame gevallen overlijden.

References

Gerelateerde artikelen

Trending onderwerpen