Voordelen van vitamine D en visolie tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap wil je het beste voor je baby! Het is normaal dat je je afvraagt welke supplementen en vitaminen je wel of niet kunt nemen voor de beste uitkomst. Daarom leggen we de voordelen uit van zowel vitamine D als visolie wanneer je zwanger probeert te worden of al zwanger bent. Zo kun je samen met je verloskundige of gynaecoloog een weloverwogen keuze maken over de vitaminen en supplementen in je routine. 

Het belang van vitamine D tijdens de zwangerschap

Vitamine D is een zeer belangrijke vetoplosbare vitamine die de groei en het onderhoud van botten ondersteunt doordat ze het lichaam helpt calcium op te nemen en vast te houden. 

Voor de meeste mensen is zonlicht de belangrijkste bron van vitamine D. Ongeveer 90% komt van de zon en circa 10% uit voeding. Zonlicht en dierlijke voedingsmiddelen leveren vitamine D3, terwijl plantaardige bronnen en verrijkte producten zoals zuivel en ontbijtgranen vitamine D2 bevatten. Vitamine D3 verhoogt de totale vitamine-D-waarde doeltreffender dan vitamine D2, dus ga naar buiten en pak wat zonlicht!

Een tekort aan vitamine D komt wereldwijd vaak voor bij zwangere vrouwen: 25% tot 90% heeft een tekort. In de VS geldt dit voor 5% tot 50% van de zwangere vrouwen. Een tekort kan negatieve gevolgen hebben voor moeder en kind. Bij de moeder wordt het in verband gebracht met verminderde vruchtbaarheid, hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap of een hogere bloedglucosewaarde, wat het risico op zwangerschapsdiabetes verhoogt. Daarbij verhindert een hormoon van de placenta dat het lichaam insuline doeltreffend gebruikt. 

Bij de baby of het kind houdt een vitamine-D-tekort van de moeder tijdens de zwangerschap verband met een laag geboortegewicht, vroeggeboorte, verminderde gezondheid van de luchtwegen of minder gunstige taal- en motorische ontwikkeling bij jonge kinderen. De foetus is voor de vitamine-D-waarde volledig afhankelijk van de moeder. Daarom is het belangrijk dat zij tijdens de zwangerschap voldoende vitamine D heeft. 

Een eenvoudige manier om tijdens de zwangerschap een tekort te voorkomen is een prenataal supplement met deze essentiële voedingsstof. Bij de moeder wordt suppletie in verband gebracht met een betere calciumstatus, wat de botgezondheid van moeder en baby ondersteunt, en een lager risico op hypertensieve aandoeningen. ACOG adviseert tijdens de zwangerschap dagelijks 1,000-2,000 IU vitamine D.

Bij de baby houden voldoende vitamine-D-waarden verband met een betere groei en een kleiner risico op een laag geboortegewicht of vroeggeboorte. Een supplement vóór of in het begin van de zwangerschap kan helpen ervoor te zorgen dat jij en je ontwikkelende baby voldoende vitamine D hebben. 

Het belang van visolie tijdens de zwangerschap

Visolie bestaat uit twee belangrijke omega-3-vetzuren: docosahexaeenzuur (DHA) en eicosapentaeenzuur (EPA). Deze worden gebruikt bij de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de foetus.

Voldoende omega-3s, vooral tijdens de zwangerschap, zijn essentieel gebleken voor de neurologische en vroege visuele ontwikkeling van de baby en vormen een belangrijk bestanddeel van moedermelk.

Helaas krijgen veel mensen via hun voeding onvoldoende omega-3s binnen en kan het lichaam ze niet goed zelf maken. Daarom helpen visoliesupplementen ervoor te zorgen dat moeder en baby de benodigde hoeveelheid omega-3s krijgen. Streef tijdens de zwangerschap naar minimaal 200 mg DHA per dag. Verschillende onderzoeken ondersteunen hogere hoeveelheden, zoals de 470mg in Premom Prenatal DHA  , voor optimale zwangerschapsuitkomsten.

Onderzoeken laten zien dat toevoeging van omega-3s aan de voeding van zwangere vrouwen ‘een positief effect heeft op de visuele en cognitieve ontwikkeling van de baby’ en ‘het risico op allergieën bij baby’s’ kan verlagen. DHA en EPA zijn ook gunstig voor moeders. Onderzoek wijst erop dat een hogere inname van deze omega-3s de kans op vroeggeboorte en/of pre-eclampsie kan verminderen, het geboortegewicht kan verhogen en het risico op depressie tijdens de zwangerschap kan verlagen. 

Vitamine D en visolie: beter samen

Voor maximale doeltreffendheid past vitamine D goed bij visolie. Vitamine D is vetoplosbaar, wat betekent dat ze samen met vetten uit de voeding wordt opgenomen en in het vetweefsel en de lever wordt opgeslagen. De twee supplementen combineren kan de opname verbeteren.

Neem je liever niet altijd supplementen? Overweeg met toestemming van je arts een ‘supplementpauze’ en kies in plaats daarvan 4 oz wildgevangen vis, 3 keer per week, plus dagelijks ten minste 20 minuten zonlicht op een groot deel van je lichaam om deze voedingsstoffen op natuurlijke wijze binnen te krijgen. Raadpleeg je arts voordat je met alle supplementen stopt. 

Zowel vitamine D als Omega-3-visolie bieden tijdens zwangerschap en borstvoeding veel mogelijke voordelen. Bespreek met je arts het belang van voldoende vitamine D en DHA en stel samen een plan op dat het best bij jouw behoeften past!

Door Vicki Zou, medisch beoordeeld door Dr. Patti Haebe, NMD

References

Harvard School of Public Health. (2022, January). Vitamin D. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/vitamin-d. 

Mulligan, M. L., Felton, S. K., Riek, A. E., & Bernal-Mizrachi, C. (2010). Implications of vitamin D deficiency in pregnancy and lactation. American journal of obstetrics and gynecology, 202(5), 429.e1–429.e4299. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2009.09.002 

Johns Hopkins Medicine. (n.d.). Gestational Diabetes Mellitus (GDM). https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/diabetes/gestational-diabetes. 

Healthline. (2022, January 11). The Fat-Soluble Vitamins: A, D, E, and K. https://www.healthline.com/nutrition/fat-soluble-vitamins  American Pregnancy Association. (n.d.). Omega-3 Fish Oil and Pregnancy. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-health-wellness/omega-3-fish-oil-and-pregnancy/.