De hormonale relatie tussen LH, PdG en hCG bij vruchtbaarheid

Zwanger worden kan zonder twijfel lastiger zijn dan het lijkt. Inzicht in de hormonale veranderingen van je lichaam kan je kansen vergroten. Drie belangrijke hormonen voor de vruchtbaarheid zijn luteïniserend hormoon (LH), pregnanediolglucuronide (PdG) en humaan choriongonadotrofine (hCG). In dit artikel bekijken we hun onderlinge relatie en betekenis voor je vruchtbaarheidstraject.

Hoelang duurt het om zwanger te worden?

Het is normaal dat je je afvraagt hoelang zwanger worden zal duren, maar er bestaat geen antwoord dat voor iedereen geldt. Sommige stellen worden snel zwanger, bij andere duurt het langer. Volgens een onderzoek in Fertility and Sterility kan ‘iets meer dan 80% van de vrouwen verwachten binnen 12 maanden na het begin van proberen zwanger te worden’. Voor de meeste vrouwen die zwanger proberen te worden, gebeurt dit dus in het eerste jaar. 

Om je kans op sneller zwanger worden te vergroten, is het belangrijk zowel je vruchtbaarheid te volgen als de relatie tussen je vruchtbaarheidshormonen te begrijpen.

Drie belangrijke vruchtbaarheidshormonen begrijpen

Wanneer je begrijpt welke rollen deze hormonen in je lichaam spelen, kun je beter de regie over je vruchtbaarheid nemen.

Luteïniserend hormoon (LH)

LH wordt afgescheiden door de hypofyse in de hersenen en speelt een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus en ovulatie. Vlak vóór de ovulatie stijgt LH sterk en zet het de eierstok aan een rijpe eicel vrij te geven. Na een LH-piek kun je ervan uitgaan dat de ovulatie binnen 24 uur plaatsvindt. Door LH met ovulatiepredictietests (OPK’s) te volgen, kun je je vruchtbare venster herkennen en geslachtsgemeenschap plannen om je kans op zwangerschap te vergroten.

Pregnanediolglucuronide (PdG)

PdG is een afbraakproduct van progesteron, een hormoon dat de eierstokken na de ovulatie aanmaken. Progesteron bereidt de baarmoeder op innesteling voor en ondersteunt de vroege zwangerschap. PdG kan in urine of bloed worden gemeten en geeft inzicht of de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden. Verhoogde PdG-waarden (boven 5ug/mL) wijzen erop dat de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden en dat er voldoende progesteron is om een mogelijke zwangerschap te ondersteunen. Zonder bevruchting daalt PdG vóór de volgende menstruatie. Anders blijven de waarden hoog tot de geboorte van je baby. 

Humaan choriongonadotrofine (hCG)

hCG wordt vaak het zwangerschapshormoon genoemd, omdat de waarden na bevruchting en innesteling sterk stijgen. Eerst wordt het door het zich ontwikkelende embryo en later door de placenta afgescheiden. Het is een belangrijke marker om zwangerschap te bevestigen. Zwangerschapstests voor thuis meten hCG in de urine. Bloedonderzoek meet de precieze hCG-waarden en kan helpen de vroege zwangerschap te volgen en complicaties zoals een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of miskraam uit te sluiten.

De onderstaande grafieken tonen het verloop van de drie hormonen vóór en na het ontstaan van een zwangerschap:

LH blijft tijdens de zwangerschap niet hoog, maar hCG lijkt chemisch sterk op LH. Zwangerschapstests kunnen LH en hCG onderscheiden, maar ovulatietests niet. Een ovulatietest kan tijdens een zwangerschap daarom vals-positief zijn.

Gebruik een ovulatietest echter niet als vervanging voor een zwangerschapstest. De test is niet ontworpen om hCG nauwkeurig te volgen en een verhoging na een LH-piek kan net zo goed een tweede LH-piek zijn. Blijf geslachtsgemeenschap plannen bij iedere LH- piek die je meet.

LH, PdG en hCG volgen

Deze methoden werken het beste als je ze consequent samen gebruikt:

• Gebruik ovulatiepredictietests (OPK’s)
• Test LH dagelijks nadat je menstruatie is afgelopen
• Let op vruchtbaarheidssignalen zoals cervixslijm dat op rauw eiwit lijkt
• Bevestig de ovulatie met PdG-tests en/of een stijging van de basale lichaamstemperatuur (BBT)
• Test 12-14 dagen na de ovulatie (DPO) op hCG

Met OPK’s vind je je vruchtbare venster door een LH-piek te meten. Het vruchtbare venster is de ENIGE periode in je cyclus waarin je zwanger kunt worden. Plan geslachtsgemeenschap daarom in deze periode om je kans te vergroten.

Dagelijks BBT registreren naast LH-metingen is belangrijk omdat het kan helpen vaststellen of de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden. Voor nauwkeurige BBT-registratie heb je een thermometer voor de basale lichaamstemperatuurnodig. Meet na minstens 3 opeenvolgende uren slaap direct bij het wakker worden, voordat je uit bed stapt. Probeer iedere dag op hetzelfde tijdstip te meten en let op een stijging van 0.5-1 graad die binnen 1-3 dagen na de ovulatie hoort op te treden.

Naast BBT kan ook PdG-testing helpen de ovulatie te volgen. Gebruik deze tests na de ovulatie om op een stijging van progesteron te letten. 

Let daarnaast op vruchtbaar cervixslijm. Als de ovulatie nadert wordt het slijm meestal dunner, helder en rekbaar, zoals rauw eiwit. Dit is een gunstige consistentie voor bewegende zaadcellen.

Bij 12-14 DPO kun je met de eerste ochtendurine op hCG testen. Het is belangrijk tot dit moment te wachten voor een nauwkeuriger resultaat. Sommige vrouwen krijgen bij te vroeg testen een vals-negatieve uitslag. De wachtweken zijn moeilijk, maar houd vol.

In het begin klinkt dit misschien als veel, maar met wat oefening wordt het eenvoudig en leer je veel over je lichaam. De gratis Premom-appkan het volgen gemakkelijker maken. Je kunt je menstruatiecyclus registreren, ovulatietests uitlezen, PdG- en hCG-uitslagen invoeren, BBT vastleggen, cervixslijm volgen en andere ondersteunende hulpmiddelen gebruiken. Zo begrijp je je lichaam beter, vind je je ovulatiedag gemakkelijker en kun je geslachtsgemeenschap beter plannen om je kans op zwangerschap te vergroten.

Vruchtbaarheidshormonen samengevat:

• Een LH-piek zet de ovulatie en het vrijkomen van een eicel in gang. 
• Na de ovulatie stijgt PdG, wat erop wijst dat de ovulatie waarschijnlijk heeft plaatsgevonden. 
• Bij bevruchting nestelt het embryo zich in de baarmoeder in en begint de productie van hCG.

References

Lynch, C. D. (2011). How long does it take the average couple to get pregnant? A systematic review of what we know. Fertility and Sterility, 96(3), S115. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2011.07.451

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0303720713005248

https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aogs.12770