Co warto wiedzieć o zabiegu inseminacji domacicznej (IUI)

Jeśli od pewnego czasu starasz się zajść w ciążę i rozważasz wspomaganie płodności, takie jak inseminacja domaciczna (IUI), chcemy pomóc Ci zrozumieć dostępne opcje. Dzięki temu możesz zadbać o własne potrzeby i podejmować świadome decyzje dotyczące kolejnych kroków w Twojej drodze do rodzicielstwa!

Czym jest IUI? Na czym polega ten proces?

Inseminacja domaciczna (IUI) to technika wspomaganego rozrodu wykonywana w gabinecie przez specjalistę od płodności. Zabieg polega na umieszczeniu przygotowanych (przemytych) plemników bezpośrednio w macicy za pomocą małego, elastycznego cewnika, aby zwiększyć szanse na zapłodnienie poprzez umieszczenie plemników bliżej komórki jajowej. IUI jest mniej inwazyjna i tańsza niż zapłodnienie pozaustrojowe (IVF) i często jest podejmowana przed przejściem do IVF.

Specjalista od płodności dobiera moment inseminacji na podstawie daty Twojej owulacji. Może to być cykl naturalny, bez leków wspomagających płodność, albo cykl stymulowany, w którym stosuje się leki na płodność w celu pobudzenia i wywołania owulacji. Ty i Twój specjalista wspólnie omówicie i wybierzecie najlepsze podejście. To zabieg bardzo wrażliwy na czas, ponieważ lekarz będzie chciał mieć pewność, że plemniki znajdą się w macicy tuż przed owulacją lub w jej trakcie. Właśnie dlatego tak ważne jest wykonywanie testów owulacyjnych podczas cyklu IUI, aby nie przegapić okna płodności — wrócimy do tego za chwilę!

Skuteczność IUI

Na skuteczność pojedynczego cyklu IUI wpływa wiele czynników, które trzeba wziąć pod uwagę, jednak najczęściej podawane wskaźniki skuteczności IUI wynoszą około 10–20% na cykl. Może się to wydawać niewiele, ale na te wskaźniki skuteczności składa się kilka czynników, w tym wiek, diagnoza oraz odpowiednie wyczucie czasu IUI. Warto również zauważyć, że w szczycie płodności, przy próbach poczęcia poprzez współżycie, szansa na naturalne poczęcie w każdym cyklu również wynosi jedynie 10–20%, w zależności od wieku.

Lekarz omówi z Tobą diagnozy, które mogą wpływać na skuteczność IUI, takie jak niepłodność idiopatyczna (niewyjaśniona), obniżona rezerwa jajnikowa, PCOS, endometrioza lub niepłodność męska (czynnik męski). Te schorzenia mogą wpływać na wskaźniki skuteczności. Lekarz przedstawi więcej szczegółów dotyczących Twojego przypadku i przewidywanych wyników. Zawsze zadawaj pytania lub szukaj drugiej opinii. Najlepiej znasz swoje ciało i swoje pragnienia, więc dbaj o swoje potrzeby.

Aby zoptymalizować szanse na powodzenie IUI, zadbaj o precyzyjne wyczucie czasu inseminacji. Ten wrażliwy na czas zabieg wymaga umieszczenia plemników w macicy tuż przed owulacją lub w jej trakcie. Po wystąpieniu owulacji dojrzała komórka jajowa ma mniej niż 24 godziny na zapłodnienie przez plemniki.

Prawidłowe wyczucie czasu IUI ma kluczowe znaczenie. Testy owulacyjne mogą w tym pomóc!

Po owulacji dojrzała komórka jajowa ma mniej niż 24 godziny na spotkanie z plemnikiem w celu zapłodnienia. Zaplanuj inseminację na moment uwolnienia komórki jajowej z jajnika.

W miarę zbliżania się owulacji zaczyna rosnąć poziom hormonu estrogenu, a gdy jest on wystarczająco wysoki, wyzwala nagły wyrzut LH (hormonu luteinizującego). Ten wyrzut LH uruchamia końcowe dojrzewanie i uwolnienie komórki jajowej z jajnika.

Wyrzut LH następuje tuż przed owulacją, co pokazano na powyższym wykresie kolorem fioletowym. Paski testowe do wykrywania owulacji, czyli testy owulacyjne (OPK), wykrywają ten hormon w moczu w warunkach domowych. Po wykryciu wyrzutu LH owulacja następuje 24–36 godzin później, jak pokazano powyżej.

Przygotowanie do IUI

W miarę zbliżania się owulacji zaczyna rosnąć poziom hormonu estrogenu, a gdy jest on wystarczająco wysoki, wyzwala nagły wyrzut LH (hormonu luteinizującego). Ten wyrzut LH uruchamia końcowe dojrzewanie i uwolnienie komórki jajowej z jajnika. Możesz wykryć ten hormon w moczu w domu za pomocą testu owulacyjnego. Po wykryciu wyrzutu LH owulacja następuje 24–36 godzin później.

Lekarz może zasugerować, abyś używała testów owulacyjnych, aby odpowiednio uchwycić szczyt LH i precyzyjnie wyznaczyć czas IUI. Może też zalecić monitorowanie za pomocą badań krwi i USG, w zależności od Twojego indywidualnego protokołu. Jeśli korzystasz z testów owulacyjnych (OPK), zadbaj o to, aby zadzwonić do lekarza, gdy tylko zauważysz swój szczyt, dzięki czemu będziesz mogła zaplanować inseminację.

Kiedy zacząć testy owulacyjne przy IUI?

Aby mieć pewność, że nie przegapisz wyrzutu LH, oto kilka sugerowanych sposobów, jak zacząć.

Zalecamy wykonywanie testów w dowolnym momencie między 10:00 a 20:00, ponieważ właśnie wtedy poziom LH w moczu bywa najwyższy. Dowiedz się więcej o tym, jak używać i interpretować testy owulacyjne.

Dzień zabiegu IUI

Wizyta w celu wykonania IUI zwykle trwa krócej niż 30 minut i odbywa się w klinice. Tuż przed IUI laboratorium przemyje i przygotuje próbkę nasienia — niezależnie od tego, czy pochodzi ono od partnera, czy od dawcy. Przemywanie plemników oddziela plemniki wysokiej jakości od ewentualnych bakterii lub plemników niskiej jakości i pozwala uzyskać skoncentrowaną próbkę zdrowych plemników.

Podczas zabiegu będziesz leżeć na fotelu ginekologicznym, tak jak przy badaniu cytologicznym. Osoba wykonująca zabieg wprowadzi mały, elastyczny cewnik przez szyjkę macicy do jej wnętrza, aby umieścić plemniki w pobliżu jajowodów, co zwiększa szanse na zapłodnienie. Zabieg nie powinien być bolesny, ale zawsze informuj osobę wykonującą zabieg o jakimkolwiek dyskomforcie.

Po zabiegu IUI

Zawsze omów ze specjalistą wszelkie środki ostrożności oraz zalecenia i przeciwwskazania po inseminacji i pamiętaj, aby przestrzegać jego wskazówek przez kolejne dwa tygodnie. Ponieważ IUI nadal wymaga naturalnego poczęcia, odczekaj około 12–14 dni po owulacji (DPO), zanim wykonasz test ciążowy, gdyż implantacja może nastąpić w dowolnym momencie między 6. a 12. DPO.

3 wskazówki dotyczące IUI

1. Nie bój się zadawać pytań!
   IUI może być bardzo onieśmielająca i przytłaczająca, zwłaszcza jeśli robisz to po raz pierwszy. Zadawanie pytań i lepsze zrozumienie, jak przebiega zabieg oraz czego się spodziewać, może pomóc złagodzić stres lub niepokój związany z IUI. 
2. Odżywiaj się zdrowo!
   Skupienie się na jedzeniu nieprzetworzonej żywności, w tym owoców, warzyw, chudego białka i produktów pełnoziarnistych, to świetny sposób na wspieranie płodności. Pamiętaj o nawodnieniu, pijąc dużo płynów, zwłaszcza wody!
3. Znajdź sposoby na redukcję stresu
   Stres nie powoduje bezpośrednio niepłodności, jednak może wpływać na hormony rozrodcze, co z kolei może oddziaływać na naszą płodność. Osławione dwutygodniowe oczekiwanie potrafi być bardzo stresujące, zwłaszcza gdy kusi Cię, aby wcześnie zrobić test ciążowy. Znajdź kilka zajęć, na których możesz się skupić podczas dwutygodniowego oczekiwania i które mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem, takich jak akupunktura, lekkie ćwiczenia czy wypróbowanie jednego lub dwóch nowych przepisów. 

Potrzebujesz testów owulacyjnych? Produkty Premom Quantitative Ovulation Test Strips oraz testy owulacyjne Easy@Home działają najlepiej z aplikacją Premom. Mają sprawdzoną jakość i są bardzo proste w użyciu! Pobierz bezpłatną aplikację Premom, aby zacząć!

References

Elkholi DGEY, Nagy HM. The impact of timing of insemination in relation to ovulation on the cycle pregnancy rate of intrauterine insemination and intrauterine tuboperitoneal insemination in unexplained infertility. Middle East Fertil Soc J. 2016;21(1):4-10. doi:10.1016/j.mefs.2015.03.001.

Yavuz, A., Demirci, O., Sözen, H., & Uludoğan, M. (2013, March). Predictive factors influencing pregnancy rates after intrauterine insemination. Iranian journal of reproductive medicine.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3943223/#:~:text=Favorable patient characteristics for IUI, pregnancy rate compared with literature. 

WebMD. (n.d.). 3 crucial factors that determine IUI success rate. WebMD. https://www.webmd.com/infertility-and-reproduction/what-is-iui-success 

Mayo Foundation for Medical Education and Research. (2023, September 12). Intrauterine insemination (IUI). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/intrauterine-insemination/about/pac-20384722