Dlaczego niektórzy badacze sprzeciwiali się zmianie nazwy na PMOS

Najważniejsze informacje

• Zmianę nazwy na wieloendokrynny metaboliczny zespół jajnikowy (PMOS, dawniej PCOS) uzgodniono w formalnym międzynarodowym procesie konsensusu, a nie decyzją jednej organizacji.

• Wśród uczestników warsztatu poparcie było niemal jednomyślne; tylko dwie osoby nie popierały zmiany nazwy.

• Ich zastrzeżenia były konkretne: rozwijająca się wiedza o komponencie genetycznym, możliwość występowania męskiego fenotypu oraz obawy dotyczące zmiany wizerunku i marketingu.

• Różnice zdań w procesie konsensusu są normalne, a ich zapisanie świadczy o tym, że proces zadziałał.

• Żadna z tych kwestii nie zmienia kryteriów diagnostycznych ani Twojego rozpoznania.

Zmianę nazwy uzgodniono w wieloetapowym międzynarodowym procesie konsensusu z udziałem 56 organizacji i 14360 odpowiedzi na ankiety. Tylko dwie osoby uczestniczące w warsztacie nie popierały zmiany. Wskazywały na rozwijającą się wiedzę o komponencie genetycznym, możliwy męski fenotyp oraz obawy dotyczące zmiany wizerunku i marketingu. Ich zastrzeżenia odnotowano, zamiast je pominąć.

Jak wybrano nową nazwę?

W formalnym procesie, trwającym pewien czas i angażującym wiele osób.

• 56 organizacji akademickich, klinicznych i pacjenckich

• 14360 odpowiedzi na ankiety

• 2 osoby uczestniczące w warsztacie nie popierały zmiany

Konsensus opublikowano w The Lancet dnia 12 maja 2026.1 W zarządzaniu procesem uczestniczyło 56 czołowych organizacji akademickich, klinicznych i pacjenckich, a zebrano 14360 odpowiedzi na ankiety (DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00717-8).1 Porozumienie w sprawie nowej nazwy osiągnięto w lutym 2026.1 Uczestnicy preferowali trzy określenia: wieloendokrynny, metaboliczny i jajnikowy.1 Powstała nazwa opisuje to, czego dotyczy schorzenie — kilka gruczołów dokrewnych, cechy metaboliczne i jajnik — zamiast wyglądu, który nigdy nie był w pełni trafnie opisany.

Ta skala ma znaczenie dla interpretacji dalszej części. Niemal jednomyślność w tak dużym procesie jest mocnym wynikiem, a opisane niżej różnice zdań mieszczą się w jego ramach, zamiast go przekreślać.

Kto się nie zgadzał i ile było takich osób?

Dwie osoby uczestniczące w warsztacie nie popierały zmiany nazwy.1

Warto dokładnie podać tę liczbę, ponieważ stwierdzenie „badacze się nie zgadzali” może sugerować podział w całej dziedzinie. Tak nie było. W procesie z dziesiątkami organizacji i tysiącami odpowiedzi dwie osoby sprzeciwiały się samej zmianie nazwy.

Warto też dokładnie określić przedmiot sprzeciwu. Dotyczył on zmiany nazwy, a nie konkretnie słowa „jajnikowy” ani pojedynczego elementu nowej nazwy.

Jakie były ich zastrzeżenia?

Były trzy i każde wskazuje na rzeczywiście nierozstrzygniętą kwestię.1

1. Rozwijająca się wiedza o komponencie genetycznym. Badania nad genetycznym udziałem w schorzeniu są aktywne i trwają nadal. Obawa polega na tym, że nadanie nazwy utrwala sposób myślenia o danym zjawisku, a nazwa ustalona dziś może nie pasować do późniejszych ustaleń genetyki.
2. Możliwość występowania męskiego fenotypu. W literaturze naukowej toczy się dyskusja o tym, czy krewni płci męskiej mogą wykazywać pokrewny zestaw cech. Nazwa zawierająca słowo „jajnikowy” nie uwzględnia tej możliwości. To nadal otwarte pytanie badawcze, a nie ustalony fakt.
3. Obawy dotyczące zmiany wizerunku i marketingu. Zmiana nazwy powszechnie znanego schorzenia ma praktyczne konsekwencje — dla społeczności pacjentów działających pod dawną nazwą, dla istniejącej literatury i dla zainteresowania komercyjnego, które wiąże się z nowym określeniem. Tę obawę warto traktować poważnie, również w firmach, które o tym piszą.

Czy odnotowany sprzeciw oznacza, że zmiana ma słabe podstawy?

Nie. Oznacza to, że proces został właściwie udokumentowany.

Proces konsensusu, który za każdym razem zgłasza jednomyślność, zwykle nie odnotowywał głosów sprzeciwu. Publikacja liczby osób mających inne zdanie oraz ich powodów pozwala każdemu samodzielnie ocenić siłę porozumienia.

Zasadniczy argument pozostaje ważny. Stara nazwa opisywała wygląd — liczne małe pęcherzyki uznawane za torbiele — który nigdy nie był trafnie oddany i powodował utrzymujące się nieporozumienia wśród pacjentów i specjalistów medycznych. Powyższe zastrzeżenia dotyczą nazywania zjawisk w czasie, gdy nauka nadal się rozwija. Nie są argumentami za tym, że stara nazwa była lepsza.

Co to oznacza dla Ciebie

W praktyce nic się nie zmienia.

Kryteria diagnostyczne nie zmieniły się wraz z nazwą.2 Dotychczasowe rozpoznanie PCOS pozostaje ważne. Nie trzeba nic robić, ponownie ustalać diagnozy ani powtarzać badań z powodu zmiany nazwy.

Trzyletni okres przejściowy trwa do 2028 roku; w tym czasie obie nazwy są używane klinicznie.1 Jeśli Twój specjalista medyczny używa starej nazwy, jest to przewidziane i nie oznacza, że nie zna aktualnej wiedzy.

Co to oznacza dla obserwacji z Premom

Premom to aplikacja do śledzenia owulacji. Nie służy do diagnozowania, leczenia, wyleczenia ani zapobiegania chorobom, w tym PMOS. Udostępniane informacje mają charakter edukacyjny i nie powinny zastępować konsultacji z pracownikiem ochrony zdrowia.

Nasza Health Library przechodzi na nową nazwę, zachowując obok niej starą — temu właśnie służy okres przejściowy. Terminologia w aplikacji i w tej bibliotece może nie zmienić się wszędzie jednocześnie.

My także jesteśmy jednym z podmiotów komercyjnych, do których odnosi się trzecie zastrzeżenie. Uważamy, że lepiej to powiedzieć, niż przemilczeć.

O PMOS

Zespół policystycznych jajników przemianowano na wieloendokrynny metaboliczny zespół jajnikowy (PMOS) na mocy międzynarodowego konsensusu opublikowanego w The Lancet dnia 12 maja 2026.1 Kryteria diagnostyczne się nie zmieniły.

U dorosłych po wykluczeniu innych przyczyn rozpoznanie wymaga dwóch z trzech cech: klinicznego lub biochemicznego hiperandrogenizmu, zaburzeń owulacji oraz policystycznej morfologii jajników w USG lub podwyższonego hormonu antymüllerowskiego.2 Zgłaszana częstość występowania zależy od zastosowanych kryteriów; International Evidence-Based Guideline z 2023 roku podaje 10–13% (DOI: 10.1210/clinem/dgad463).2

References

1. Teede HJ, Bahri Khomami M, Morman R, et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. The Lancet. Published online 12 May 2026. DOI 10.1016/S0140-6736(26)00717-8 · PMID 42119588. CC BY 4.0.

2. Teede HJ, et al. Recommendations from the 2023 International Evidence-Based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. J Clin Endocrinol Metab. 2023;108(10):2447–2469. DOI 10.1210/clinem/dgad463 · PMID 37580314.

Read nextWhy You Don’t Need Ovarian Cysts to Have PMOS→