Śluz szyjkowy a owulacja

Czy wiesz, że śluz szyjkowy to również doskonały sposób na przewidzenie dnia owulacji?  Niezależnie od tego, czy starasz się o dziecko, czy po prostu jesteś ciekawa swojego cyklu menstruacyjnego, zrozumienie śluzu szyjkowego i jego związku z owulacją jest niezbędne. W tym artykule omówimy podstawy dotyczące śluzu szyjkowego, jego rolę w owulacji, sposób, w jaki zmienia się on w trakcie cyklu menstruacyjnego, oraz jak sprawdzać i poprawiać jego jakość.

Czym jest śluz szyjkowy?

Śluz szyjkowy to naturalny płyn wydzielany przez szyjkę macicy, czyli dolną część macicy łączącą się z pochwą. Śluz szyjkowy zmienia swoją konsystencję i wygląd w trakcie cyklu menstruacyjnego z powodu wahań hormonów, takich jak estrogen i progesteron. Pełni on kilka funkcji, w tym:

• Zapewnia nawilżenie podczas stosunku płciowego
• Działa jak bariera zapobiegająca przedostawaniu się bakterii do macicy
• Pomaga odżywiać, chronić i transportować plemniki w kierunku komórki jajowej

Śluz szyjkowy i jego związek z owulacją

Śluz szyjkowy odgrywa kluczową rolę w płodności, działając jako naturalny środek nawilżający i zapewniając idealne środowisko, w którym plemniki mogą przetrwać i przemieszczać się w kierunku komórki jajowej. Gdy kobieta zbliża się do owulacji, szyjka macicy produkuje więcej śluzu, który staje się rzadszy, bardziej przejrzysty i śliski, o konsystencji przypominającej surowe białko jaja. 

Ten płodny śluz szyjkowy zapewnia sprzyjające środowisko, w którym plemniki mogą przetrwać nawet do pięciu dni. Oznacza to, że jeśli w tym czasie dojdzie do stosunku, istnieje większa szansa na zapłodnienie komórki jajowej przez plemnik i zajście w ciążę! Ponadto brak płodnego śluzu szyjkowego może wskazywać na zaburzenia hormonalne lub problemy z płodnością, którymi należy się zająć.

Zmiany śluzu szyjkowego w trakcie cyklu menstruacyjnego

Cykl menstruacyjny można podzielić na cztery fazy: menstruacyjną, folikularną, owulacyjną i lutealną. W każdej z tych faz zmienia się jakość i ilość śluzu szyjkowego, wskazując na dni płodne i niepłodne. Posłużmy się przykładem przeciętnego, 28-dniowego cyklu:

• Faza menstruacyjna (dni 1–5)
  • Występuje krwawienie miesiączkowe, a śluz szyjkowy jest minimalny lub go brak. Jest to tak zwana „faza sucha”.
    
• Faza folikularna (dni 6–14)
  • Po miesiączce poziom estrogenu zaczyna rosnąć, powodując, że szyjka macicy produkuje więcej śluzu. 
  • Śluz szyjkowy jest mętny, lepki i nieprzejrzysty.
  • Ilość śluzu stopniowo rośnie, stając się coraz obfitsza i rzadsza w miarę zbliżania się owulacji.
  • Płodny śluz szyjkowy zwykle pojawia się kilka dni przed owulacją i jest rozciągliwy oraz przejrzysty.
    
• Faza owulacyjna (dzień 14)
  • Gdy zbliża się owulacja, poziom estrogenu osiąga szczyt, wywołując gwałtowny wzrost hormonu luteinizującego (LH), który wyzwala uwolnienie komórki jajowej z jajnika.
  • Śluz szyjkowy osiąga swój szczyt: jest obfity, przejrzysty i rozciągliwy.
  • Śluz przypomina surowe białko jaja i jest płodny, zapewniając idealne środowisko, w którym plemniki mogą przepłynąć i zapłodnić komórkę jajową. Jest to tak zwana „faza płodna” i najlepszy czas, aby doszło do poczęcia.
    
• Faza lutealna (dni 15–28)
  • Po owulacji rośnie poziom progesteronu, powodując, że śluz szyjkowy ponownie staje się gęsty i lepki.
  • Ilość śluzu maleje i jest on mniej odpowiedni dla przemieszczających się plemników. Jest to najmniej płodny okres cyklu menstruacyjnego

Jak sprawdzać śluz szyjkowy

Codzienne sprawdzanie śluzu szyjkowego to prosta metoda, która pomaga lepiej zrozumieć swój cykl i płodność. Oto instrukcja krok po kroku, jak sprawdzać śluz szyjkowy:

1. Dokładnie umyj ręce, aby nie wprowadzić bakterii do pochwy.
2. Przyjmij wygodną pozycję – usiądź na toalecie albo stań, opierając jedną stopę o krawędź wanny.
3. Wprowadź jeden lub dwa palce do pochwy, sięgając w kierunku szyjki macicy, i pobierz niewielką próbkę śluzu szyjkowego.
4. Zwróć uwagę na kolor, konsystencję i teksturę śluzu oraz zapisz je w aplikacji Premom.
5. Powtarzaj ten proces codziennie, najlepiej o tej samej porze, i ustal wzorzec, aby lepiej zrozumieć swój cykl i płodność.

Jakie czynniki wpływają na jakość i ilość śluzu szyjkowego?

Na jakość i ilość śluzu szyjkowego może wpływać kilka czynników, w tym:

• Zaburzenia hormonalne: estrogen i progesteron odgrywają kluczową rolę w regulacji produkcji śluzu szyjkowego. Wszelkie zaburzenia hormonalne, takie jak te wywołane przez zespół policystycznych jajników (PCOS) lub choroby tarczycy, mogą wpływać na śluz szyjkowy.
• Wiek: wraz z wiekiem organizm kobiety w naturalny sposób produkuje mniej estrogenu. Może to prowadzić do suchszego, gęstszego śluzu.
• Leki: niektóre leki, takie jak leki przeciwhistaminowe i obkurczające błonę śluzową.
• Palenie papierosów i spożywanie alkoholu: może to wpływać na równowagę hormonalną, co z kolei może oddziaływać na produkcję śluzu szyjkowego.
• Stres: przewlekły stres może zaburzać delikatną równowagę hormonów.
• Odwodnienie: gdy organizm jest odwodniony, śluz szyjkowy staje się gęstszy i bardziej lepki, co utrudnia plemnikom przemieszczanie się przez szyjkę macicy i dotarcie do komórki jajowej.
• Zła higiena: niewłaściwe nawyki higieniczne mogą wprowadzać bakterie do pochwy, prowadząc do infekcji.
  

Jak poprawić jakość śluzu szyjkowego

Istnieje kilka kroków, które kobiety mogą podjąć, aby poprawić produkcję śluzu szyjkowego:

• Dbaj o nawodnienie: picie dużej ilości wody może pomóc rozrzedzić śluz szyjkowy i ułatwić plemnikom przemieszczanie się przez szyjkę macicy.
• Stosuj zdrową dietę: jedz posiłki bogate w owoce, warzywa i zdrowe tłuszcze.
• Ogranicz spożycie kofeiny i alkoholu: nadmierne spożycie kofeiny i alkoholu może odwadniać organizm, prowadząc do gęstszego śluzu szyjkowego.
• Dbaj o higienę: złe nawyki higieniczne mogą prowadzić do infekcji lub zapalenia szyjki macicy.
• Redukuj stres: stres może zaburzać poziom hormonów. Wypróbuj techniki redukujące stres, takie jak joga czy medytacja.

Śledzenie śluzu szyjkowego w trakcie cyklu może pomóc Ci zidentyfikować najbardziej płodne dni i zwiększyć szanse na poczęcie. Aplikacja Premom sprawia, że śledzenie jest bardzo proste, i wspiera Cię niezależnie od tego, na jakim etapie swojej drogi do płodności się znajdujesz!

References

Boivin, J., Schmidt, L., & Macklon, N. (2017). Using fertility indicators to identify delays in conception: a global perspective. Archives of gynecology and obstetrics, 296(6), 1121–1132. https://doi.org/10.1007/s00404-017-4532-2

Pacey, A. A., & Barratt, C. L. (2018). Cervical mucus and reproduction. Human fertility (Cambridge, England), 21(3), 183–189. https://doi.org/10.1080/14647273.2017.1388024